prog: 2433
squelettes/rubrique-3.html

Algiers in het verzet

De geschiedenis van Algerije is opgebouwd rond heel veel strijd en verzet, van de Arabisch-islamitische invasie over de Turkse overheersing tot de Franse kolonisatie en de strijd voor onafhankelijkheid. De Algerijnse cinema ademt de sporen van die geschiedenis, of ze die nu verheerlijkt of in vraag stelt. De Rijke, gevarieerde en overvloedige Algerijnse cinematografie kreeg eerst vorm rond de Algerijnse Oorlog, om vervolgens zich het beeld ervan weer toe te eigenen en het verzet uit te werken. In de jaren 1960 en 1970, toen de Algerijnse onafhankelijkheid eindelijk een feit was, werd Algiers het mekka voor revolutionairen, in het centrum van de antikoloniale en antikapitalistische strijd die zich overal op het Afrikaanse continent en overal in de wereld afspeelde. Gesteund door een machtige staatstelevisie bleef de nationale roman, die deze geschiedenis van een sterk, trots en uiteindelijk zegevierend Algerije verheerlijkte, bestaan. Maar vanaf de jaren 1970 ontstond er een andere soort cinematografie die zich bevrijdde van die voorstellingen, de al stevig verankerde mythes in vraag stelde en focuste op de Algerijnse samenleving, met alle onrust en beroering die haar kenmerkte. In de jaren 1990, het zwarte decennium, barstte die Algerijnse identiteit open door de burgeroorlog en werd de mythev ernietigd. Daarna volgde een lange periode van censuur en onderdrukking. Tot vandaag, nu er opnieuw een wind van revolte waait. Met enkele topfilms - klassiek, mythisch of beloftevol - duikt dit bescheiden programma in de geschiedenis van de Algerijnse filmkunst, om zo te proberen een overzicht te bieden van de geschiedenis van een stad en een land in verzet. Beetje bij beetje worden aan de hand van die uiteenlopende films de omtrekken zichtbaar van een politieke en sociale geschiedenis die veel delicater is dan hoe de officiële geschiedenis ze aftekende. En de film, die populaire kunst die de collectieve verbeelding construeert en deconstrueert, blijkt daarin een geducht wapen te zijn, zowel om te strijden tegen de indringer of om zich te verzetten tegen de binnenlandse vijand.

In samenwerking met Moussem, Nomadisch Kunstencentrum
Als onderdeel van "Moussem Cities : Algiers"
https://algiers.moussem.be/nl



Stéphane Gatti, 2001, FR, video, fr ond,, 55'

Voor de camera, in sequenties die ons uitnodigen om aandachtig te luisteren, vertelt Kateb Yacine over de weg die hij aflegde als dichter. Ook al hangt zijn eerste werk nauw samen met de nationale opstand en werkt het mee aan het opbouwen van de mythe van de natie, toch wendt hij zich al snel tot de taal van de straat, het Arabische dialect. En als blijkt dat de burgerij, die het klassieke Arabisch spreekt en zich verlaat op de islam, zich ontpopt tot een vijand van de zaak van het volk eens ze aan de macht is, dan wendt hij zich tot de Berberse taal Tamazight, de taal die dertien eeuwen Arabisch-islamitische kolonisatie heeft proberen weg te vegen. Centraal in het werk van de dichter, centraal in het hart van de revolte en de bevrijding, staat dus de taal. Het is de taal die het wapen van de vrijheid en de soevereiniteit van de volkeren is. Stéphane Gatti wisselt dit lange gesprek met Kateb Yacine af met verschillende beelden die de Algerijnse cineast Jean-Pierre Lledo opnam bij de begrafenis van Yacine in Kabylie, een jaar na zijn dood in Grenoble. De film gaat heen en weer tussen de levende die alleen is op het scherm en de onzichtbare dode die door een heel land wordt begraven, en zo tekent zich beetje bij beetje de kracht af van een beschermende figuur, nu bijna een demiurg, die van de dichter.

Gevolgd door een ontmoeting met Stéphane Gatti.

08.02 > 19:00
4€ / 3€


Concert

Med Chaabi

Med Chaabi wordt geboren in 1985 in de Kasbah van Algiers, waar hij zijn jeugd en adolescentie doorbrengt en woont en werkt vervolgens in Tizi-Ouzou in Groot-Kabylië. Gepassioneerd door verschillende muziekstijlen ontwikkelt hij een passie voor de ritmes en de rijkdom van de Algerijnse muziek. Med Chaabi is een veelzijdig muzikant en zanger die eigen composities en hommages aan het Algerijnse chanson combineert. Met zijn krachtige stem brengt hij een gevarieerd repertoire, soms feestelijk en soms melancholisch.

08.02 > 21:00
10€ / 8€


Film + ontmoeting

Kindil El Bahr

Damien Ounouri, 2016, DZ-US-KW, DCP, ar eng ond,, 40'

Tijdens een uitstapje naar het strand met haar schoonmoeder en kinderen, wil het ongeluk dat Nafissa toegeeft aan de lokroep van het water en gaat zwemmen. Al heel vlug wordt ze omsingeld door een groep jonge en minder jonge provocerende mannen die snel gewelddadig worden. Als ze niet terugkeert naar het strand, lijkt niemand te weten wat er met haar is gebeurd… De Frans-Algerijnse cineast Damien Ounouri, die woont en werkt in Algiers, raakte bekend door zijn eerste twee documentaires: een eerste film over Jia Zhang-Ke, Xiao Jai rentre à la maison, en Fidaï, over de levensloop van zijn oom, die lid was van het FLN. Met "Kindil El Bahr", wat ‘de medusa’ betekent, treedt hij met glans binnen in de fictie, door een behoorlijk gewaagde en verbluffende middellange film te maken. Nu eens een poëtisch, virtuoos en bedwelmend werk, dan weer een felle satire tegen de patriarchale samenleving en haar extreme brutaliteit, tussen SF-film en ‘revenge movie’ in: "Kindil El Bahr" glipt tussen alle labels heen en laat ons stomverbaasd achter. Maar ook diep ontroerd.

09.02 > 15:00
4€ / 3€


Film + ontmoeting

Fais soin de toi

Mohamed Lakhdar Tati, 2017, FR-DZ, DCP, fr & ar fr ond,, 119'

Mohamed Lakhdar Tati heeft het hard te verduren onder de kritiek van zijn moeder, die haar grote zoon van ongeveer dertig - nog altijd vrijgezel - graag zou zien trouwen. Hij neemt zijn camera en trekt door de straten van Algiers, op zoek naar de liefde. Of liever, hij stort zich in een groot onderzoek dat tegelijkertijd heel persoonlijk en sociologisch is, over de collectieve voorstellingen, de individuele verwachtingen en de sociale projecties rond de liefde in het Algerije van vandaag. Zijn ontmoetingen brengen hem naar het platteland, naar andere steden, naar velden of faculteiten waar hij pijn, woede en hoop vergaart zoals je onderweg bloemen en stofjes vergaart, tijdens toevallige ontmoetingen, ontboezemingen of ontroerende portretten. Met veel tederheid en respect stelt hij zichzelf in vraag en ondervraagt hij zijn samenleving. En stilaan blijkt dat de liefde, met haar codes en rituelen, centraal staat in de talrijke spanningen die de Algerijnse samenleving vandaag uithollen. Dus komt het er misschien op aan om vanaf nu het gevecht aan te gaan met die innerlijke vijand; met de patriarchale samenleving die het individu en de intimiteit treitert en waartegen je je moet verzetten. En rustig en zacht, door zijn vragen en alles waaraan hij niet wil toegeven, komt Mohamed Lakhdar Tati wel degelijk in verzet.

Gevolgd door een ontmoeting met Mohamed Lakhdar Tati.

09.02 > 16:00
6€ / 4€


Film + ontmoeting

Omar Gatlato

Merzak Allouache, 1976, DZ, DCP, ar fr ond,, 90'

"Omar Gatlato" is de eerste langspeelfilm van Merzak Allouache ("Bab El Oued City", "Salut Cousin", "Le Repenti"…). De film zorgde door zijn vrije, ongedwongen en inventieve vorm voor een omwenteling in de geformatteerde en propagandistische Algerijnse cinema van de periode na de onafhankelijkheid. Hij roept de verveling van de Algerijnse jeugd op aan de hand van het personage Omar, een fraude-inspecteur van de wijk Bab-El-Oued, die zich tot de camera richt om te vertellen over zijn banale dagelijkse leven als jonge en schuchtere ambtenaar en vrijgezel uit Algiers. Hij woont met zijn familie in een te krap appartement, zijn dagen bestaan uit verveling op kantoor, gewiekstheid en foefjes, uitgaan met collega’s, duiken in zee en, zodra hij kan, in de bioscopen van de stad naar chaabi- en hindoemuziekconcerten gaan, waarvan hij voluit geniet en die hij opneemt. Maar op een dag wordt hij midden op straat overvallen en wordt zijn camera gestolen. Een vriend geeft er hem een andere, waarin zich een audiocassette bevindt. Omar ontdekt er een vrouwelijke stem. Geobsedeerd door haar woorden, besluit hij op zoek te gaan naar de jonge onbekende.

Vertoning gevolgd door een ontmoeting met Merzak Allouache (nog te bevestigen).

09.02 > 19:00
6€ / 4€


Film + ontmoeting

La moitié du ciel d’Allah

Djamila Sahraoui, 1995, FR, ar fr ond,, 50'

Ze waren betrokken in alle revoluties die de geschiedenis van Algerije vorm hebben gegeven, maar de Algerijnse vrouwen blijven niettemin continu strijden voor hun rechten. Ze moeten sociale druk, fallocratie en machtsverraad ondergaan en worden gedwongen om van hun leven een permanente strijd te maken. "La moitié du ciel d’Allah" werd gemaakt tijdens het zwarte decennium en er zindert zowel woede als empathie in door. Via persoonlijke en intieme woorden documenteert de film deze lange kruisweg, die gaat van de strijd voor de onafhankelijkheid tot de opsluiting, een gevolg van het in 1984 vastgelegde familierecht. Op basis van archiefdocumenten en getuigenissen geeft hij het woord aan vrouwen van verschillende generaties, die samen met de intellectuelen en de journalisten de eerste slachtoffers van het moorddadige en dodelijke fundamentalisme zijn. Vandaag komen de Algerijnse meisjes en vrouwen elke vrijdag op straat om hun vrijheid en hun rechten op te eisen als conditio sine qua non voor de democratie waarop een heel volk aanspraak maakt. In afwachting dat de andere helft van de hemel welwillender wordt…

+ Ontmoeting: Algerijnse vrouwen in verzet

Ghaliya Djelloul studeerde Internationale Betrekkingen aan het Institut des Hautes études en relations internationales et en sociologie van de universiteit van Genève en is momenteel onderzoeker aan het Interdisciplinair Centrum voor de Studie van de Islam in de Hedendaagse Wereld aan de Katholieke Universiteit van Leuven. In haar doctoraat kruist ze het onderzoeksveld van genderstudies met dat van de sociale antropologie van de islam, waarbij ze zich richt op de evolutie van genderrelaties in moslimgemeenschappen en -maatschappijen. Ghaliya zal tijdens deze ontmoeting de rol van vrouwen in de verschillende verzetsbewegingen in Algerije toelichten.

13.02 > 20:00
4€ / 3€


Viviane Candas, 2016, FR-DZ, DCP, fr eng ond,, 90'

Aan beiden kanten van de Middellandse Zee wordt er heel slecht omgesprongen met de herinnering aan de Franse kolonisatie, en in het bijzonder die aan de Algerijnse oorlog. Door het verhaal van haar vader en zijn inzet voor de Algerijnse zaak te vertellen, brengt Viviane Candas niet enkel een hulde aan Yves Matthieu - hoe ontroerend en rechtmatig die ook is. Als voorvechter van het FLN en verdediger van de Algerijnse strijders tijdens de bevrijdingsoorlog was hij een van de belangrijke vormgevers van het zelfbestuurproject, de grondslag van het Algerijnse socialisme van na de onafhankelijkheid, en een van de opstellers van de decreten rond leegstaand vastgoed (achtergelaten door de Pieds-Noirs). Maar de film begint met de brutale moord op hem, op 16 mei 1966. Het zijn de oorzaken van dit mysterieuze ongeval die de film probeert op te helderen. Van interviews tot ontmoetingen, van officiële documenten tot anekdotes: de geschiedenis van Yves Matthieu is zo nauw verbonden met die van het land dat ze beetje bij beetje een donkerder en miskende geschiedenis van het Algerije van na de onafhankelijkheid aan het licht brengt. In die korte periode, die loopt van 1962 tot 1966, van de mislukking van het socialistische project tot de door Boumédienne gepleegde staatsgreep om Ben Bella te elimineren, worden de grondslagen gelegd voor de toekomstige maatschappij. De krachtige en verhelderende film "L’Algérie du possible" verweeft op een meesterlijke manier de kleine geschiedenis met de grote, om zo een bres te slaan in enkele al te vaststaande waarheden en om een geschiedenis die troebeler is dan ze lijkt in vraag te stellen.

13.02 > 22:00
6€ / 4€


Mohamed Zinet, 1971, DZ, DCP, fr & ar fr ond,, 81'

"Tahia Ya Didou!" is de eerste film van dichter en acteur Mohamed Zinet (die onder meer speelde in "Dupont Lajoie", "Le coup de sirocco" en ook in kortfilms van René Vautier…) en meteen ook zijn laatste… En dat is jammer want hij ziet er beloftevol uit. Maar het stadsbestuur van Algiers, dat aanvankelijk een toeristische film bij hem had besteld, kon het resultaat niet waarderen en dat betekende het einde van zijn carrière. We moeten ‘Tahia Ya Didou!’ ontdekken zonder al te veel aandacht te besteden aan het script. Het gaat hier meer om een onderdompeling in de straten van Algiers, van de haven tot de kashba, van de markt tot de cafés, waar je als bij toeval een galerij van personages en onwaarschijnlijke situaties kruist: een groep kinderen die door de politie wordt achtervolgd, een verdwaalde Zwitser, een garnaalvisser, een verlichte dichter… maar ook een koppel Franse toeristen van wie de vrouw de clichés over Algiers aan elkaar rijgt en de man een duister verleden verbergt dat het verhaal doet omkantelen naar de stigma’s van de bezetting. "Tahia Ya Didou!" werd nooit vertoond in de zalen of op televisie en groeide uit tot een cultfilm, die zeer zelden te zien was… tot het negatief ervan onlangs in slechte staat werd teruggevonden in de kelders van het Algerijnse filmmuseum. En nu is hij eindelijk in de gerestaureerde versie te zien.

14.02 > 19:00
6€ / 4€


Mohammed Lakhdar-Hamina, 1975, DZ, video, ar ov eng ond,, 176'

Dit historische drama toont de Algerijnse onafhankelijkheidsstrijd door de ogen van een arme boer. Als slachtoffer van de koloniale politiek van landconfiscatie werd Ahmed gedwongen zijn dorp te verlaten op zoek naar een beter leven voor zichzelf en zijn familie. Maar ook dan komt hij alleen maar ellende en onrechtvaardigheid tegen. "Chronique des années de braise" traceert de Algerijnse geschiedenis, van de Franse verovering tot het uitbreken van de Nationale Bevrijdingsoorlog. Door het leven van een familie en van enkele individuen, zien we het verzet van de hele Algerijnse bevolking tegen de onteigening van hun land, de onderdrukking, de deculturatie en de vernederingen die daaruit voortvloeien. De film, waarvan het verhaal begint in 1939 en eindigt op 11 november 1954, pretendeert niet het hele verhaal van Algerije te vertellen, maar probeert aan de hand van historische momenten uit te leggen dat 1 november 1954 (de datum van het uitbreken van de Algerijnse Revolutie) geen historisch detail is, maar het hoogtepunt van een lange weg die het Algerijnse volk aflegde vanaf 5 juli 1830 (de datum van de invasie door het Franse leger). Het is de kroniek van een revolutie tot aan de "explosie", waarbij individueel lijden en collectieve woede samenkomen.Mohammed Lakhdar-Hamina wilde met deze film het standpunt van de Algerijnen verwoorden omtrent een periode die in de Franse cinema alleen vanuit het "schuldige" oog van de kolonisator of vanuit een misvormd "nationaal verhaal" wordt verteld. Deze eerste Afrikaanse film en eerste film in het Arabisch die de Palme d’Or in Cannes won, getuigt van de rijpheid van de Algerijnse postkoloniale cinema. En het is niet alleen historisch belangrijk, maar ook vanwege zijn esthetische kwaliteiten; de lyrische stijl, de epische en grote visuele kracht. Doorheen "Chronique des années de braise" horen we ook Miloud, de dorpsgek, wiens tirades, in de geest van een prachtige populaire poëtische traditie, het onderwerp lucht geven en de film structureren.

14.02 > 21:00
6€ / 4€


Assia Djebar, 1982, DCP, fr & ar eng & de ond,, 57'

De grote schrijfster Assia Djebar was de eerste vrouw die films maakte in Algerije en ze maakte er twee: "La Nouba des femmes du Mont Chenoua" in 1978 en "La Zerda ou les chants de l’oubli" in 1982. "La Zerda - wat feest, ceremonie betekent - is dat wegkwijnende ‘feest’ dat ze ons pretenderen af te nemen. Ondanks hun beelden, hebben we geprobeerd om buiten het bereik van hun vernietigende blik andere beelden uit te lichten, flarden van een geminacht dagelijks leven... Achter de sluier van deze geëxposeerde waarheid zijn anonieme stemmen opgestaan, die verzameld of herbedacht werden, de ziel van een herenigde Maghreb en van ons verleden”, aldus Assia Djebar. De film is een poëtisch en politiek, radicaal en gewaagd essay; hij maakt gebruik van archiefbeelden, foto’s of films, allemaal gemaakt door de kolonisatoren, om een gezicht, lichaam en stem te geven aan iedereen van wie ze het beeld hebben vastgelegd, en hij laat ze voor altijd verstarren in de vernederende blik van de kolonist. Aan de andere kant van de beelden nemen de off-voices toe in aantal, als evenveel stemmen die ontsnapt zijn uit de gemuilkorfde en zwijgende lichamen op het scherm. Commentaren, gedichten, gefluister, liederen, koren en andere kreten van woede of wanhoop: de gezangen treden uit de vergetelheid om een ander verhaal te vertellen, de waarheid van de beelden die op het scherm te zien zijn, de koloniale geschiedenis van de Maghreb aan de hand van de oorlogen, de opstanden, de wreedheden. "La Zerda ou les chants de l’oubli" is een schitterende tijdbom die net zo vurig is als een "Afrique 50", een vuistslag in het gezicht van de blanken, de wereld, de filmkunst. Een krachtige film die genoegdoening wil en zijn vlammende woede blijvend uitstort over de ‘koloniale duisternis’ die nooit is geëindigd.

20.02 > 20:00
4€ / 3€


Katia Kameli, 2016 -2017 - 2019, FR-DZ, fr & ar fr ond,, 95'

Videaste en kunstenares Katia Kameli heeft deze drie films opgevat als een triptiek en ze laat ze zien in haar tentoonstellingen. Ze worden alle drie samen geprojecteerd, de ene na de andere, en vormen een magistrale afsluiting van dit Algerijnse programma. Via een ansichtkaartverkoper in Algiers stelt de jonge videaste eerst vragen over de manier waarop een maatschappij een nationale roman voor zichzelf bedenkt, haar archetypes opbouwt en zich aan zichzelf voorstelt. In een tweede fase wordt ze begeleid door beeldenfilosofe Marie-Josée Mondzain en schrijfster Wassyla Tamzali, en ze keert dan terug naar wat ze heeft opgenomen in een installatie waar de beelden in dialoog met elkaar worden geplaatst. Een derde fase tot slot draait rond de figuur van Assia Dejbar, van wie we fragmenten uit haar eerste film kunnen ontdekken, met fotografe Louiza Ammi Sid en opnieuw met Marie-Josée Mondzain; hier stelt ze vragen over de plaats van de vrouwen in de verschillende revoluties en de impact van de beelden in het opbouwen van een volksverbeelding en alle strijd vanaf de Onafhankelijkheid, van het zwarte decennium tot aan de vrijdagmanifestaties die doordrongen zijn van hoop op verandering. De drie films gaan op zoek naar nieuwe beelden en naar wat vanaf nu kan worden uitgedacht; het volledige Algerije van gisteren, vandaag en morgen wordt erin verteld en in beeld gebracht. Een magistrale afsluiting van dit programma, doordat ze de banden tussen de verschillende schokbewegingen van de geschiedenis weer aanknopen.

20.02 > 22:00
6€ / 4€


squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 2436
prog: 2433
pos: aval