prog: 1960
squelettes/rubrique-3.html

Le chantier des gosses

Jean Harlez wordt door sommigen omschreven als “de wildeman van de Belgische cinema”. Deze zoon van een smid is een autodidact die vertoeft in de marge van het professionele milieu. Hij betreedt de filmwereld in 1947 als assistent van Charles Dekeukeleire. Na een periode van werkloosheid en kleine klussen bouwt Jean Harlez zijn eigen 35mm camera en maakt hij, zonder enige financiële steun, een korte film over een landbouwcoöperatie. Een schot in de roos, want het ministerie van Landbouw koopt de film aan. Hierdoor kan hij zijn grote droom waarmaken: “een echte langspeelfilm draaien”. Hij wou films maken terwijl hij zich onder de mensen bevond, op straat, en met de mensen van de straat. Het leven tonen “in een arme wijk die in niets verschilt van de andere arme wijken in de wereld”. In zijn kelder richt hij een labo in, en gedurende twee jaar kuiert hij door de straten van de Marollen (1954-1956). Zo verwerft hij de sympathie van de bewoners, en maakt hij kennis met een groep kinderen die zijn acteurs zouden worden...

"Le Chantier des gosses" is het resultaat van dit avontuur. De pers reageert enthousiast op deze debuutfilm in een nieuw genre, de eerste Belgische neorealistische langspeelfilm, vijf jaar voor “Déjà s’envole la fleur maigre” van Paul Meyer. De overheid toont echter weinig interesse. België maakt zich op voor de Wereldtentoonstelling van 1958, en het is niet aan de orde van de dag om een licht te werpen op de volksbuurten, de "schaduwzijde" van de grootstad. Zeker niet als de film focust op een braakliggend stuk grond, een stille getuige van een bominslag op het einde van de Tweede Wereldoorlog (waardoor in één klap ook het toenmalige Theater Toone met de grond gelijk gemaakt werd). Dit braakliggend stuk grond was omringd met oude krotten, opgetrokken uit golfplaten en afgebakend door een houten omheining om de wijk te maskeren. Massa’s toeristen zouden immers weldra opdagen om er boven, aan het Justitiepaleis, het zicht over Brussel te bewonderen...

Gefinancierd met eigen middelen, en zonder direct geluid, zou het 15 jaar duren vooraleer Harlez geld zou vinden om "Le Chantier des gosses" van een geluidsband te voorzien. En dan nog... Het ministerie voor Onderwijs kwam met middelen over de brug omdat ze een ingekorte versie van de film wilden gebruiken tijdens de lessen moraal. Deze heel beperkte financiering stelde Harlez in staat om de lange versie te sonoriseren. "Le Chantier des gosses" wordt zo in 1970 eindelijk afgewerkt, dankzij veel enthousiasme, geduld en gedrevenheid. Maar geldgebrek speelt ook een rol in de verdeling en vertoning van de film, die voorbijgaat aan het grote publiek. Zelfs in de officiële filmografieën en de overzichtswerken van de Belgische cinema is er geen spoor van terug te vinden! Op de avant-première na, in het Congressenpaleis op 30 september 1970, en een televisievertoning een jaar later, zal de film bijna niet meer vertoond worden, met uitzondering van een eenmalige projectie in 2008, in Nova, waar hij het publiek wist te vervoeren. Tot op vandaag is de film niet uitgegeven op DVD of in de bioscoop vertoond. Daarom delft Nova deze schat voor eens en voor altijd op uit de vergetelheid. "Le chantier des gosses" krijgt de erkenning die hij verdient: een gloednieuwe 35mm kopij die zeven weken lang de affiche siert!

Om deze laattijdige release in de verf te zetten, nemen we een kijkje over de omheining van de werf. Daar zijn andere films te zien die gaan over de Marollen, of die er in dezelfde periode gedraaid werden door andere Belgische cineasten. Daarnaast belichten we de artistieke veelzijdigheid van Jean Harlez: kortfilms, films van zijn ontdekkingsreizen naar Groenland, een expositie van zijn levensgrote collages ("assemblages"). Bovendien is er een bal op de ritmes van Gipsy Jazz! Ten slotte is er een uitzonderlijke voorstelling gewijd aan Charles Dekeukeleire, en een andere aan Marcel Broodthaers, voor wie Harlez regelmatig achter de camera stond.



Le chantier des gosses

De Kinderwerf

Jean Harlez, 1956-1970, BE, 35mm, fr ov eng & nl ond,, 83'

Met medewerking van de inwoners van de Marollen en de scholen n°6 (Brussel) en n°9 (Elsene) | Camera : Jean Harlez, Claude Gabriels, Willy Kurrant | Montage : Jean Harlez | Dialogen : Marcelle Dumont | Geluid : Suzanne Leroy | Met : Suzanne Cognioul, Raymond Coumans, Armand Cwi, Mimi de Caritas, Gilberte David, Yvette Delvallez, Marcel Dessart, Guy Didion, Guy Donnée, Michel Fontaine, Paul Kuneben, Willy Peers, Fernand Piette, Freddy Piette, Jacqueline Piette, landmeter Derom en zijn ploeg,… | Stemmen : L. Becker, Leo Dewals, Anne Dister, Pierre Dumaine, Suzy Falk, Colette Forton, Lucien Froidebise, Jean Frosel, Nicole Jacquemin, André Lenormand, Antonio Marenzo, Pierre Massin, Quentin Milo, Marie-Jeanne Remy, Carine Sombreuil,… | Muziek : Dirk Elsevier (fluit), Claude Flagel (slagwerk), Nelly Le Berrurier (piano), Ronald Lecourt (xylofoon), Kris Shannon (bas) | Productie : Jean Harlez.

In de nauwe straatjes van de Marollen wemelt het van de kinderen. Hun toevluchtsoord, hun geheime plek en speelparadijs, is een braakliggend stuk grond met afval en enkele schamele struiken. Op zekere dag verschijnen er enkele mannen, met hoed of met werkmansbroek, die grote kaarten ontvouwen. De kinderen hebben een slecht voorgevoel... En inderdaad, binnen de kortste keren wordt het stuk grond afgebakend en belaagd door machines. Enkele aanpalende huizen worden gesloopt. De klophamer brengt de hele buurt aan het daveren, en bakstenen muren worden opgetrokken. De kinderen, die de straat opgejaagd worden, zijn verbouwereerd. Hun verstomming slaat al snel om in revolte: ze stellen een leider aan, maken katapulten met de bretellen van hun ouders, en verklaren de oorlog aan de ondernemers en de architecten...
Deze op zijn minst bizarre veldslag leidt ons binnen in het universum van de kinderen. De film vertolkt hun standpunt. Zo krijgen we zicht op hun mentaliteit, levensomstandigheden, reacties, en hun relatie met de volwassenen. Van de jongste acteur (4 jaar) tot de oudste (14 jaar), allemaal improviseren ze spontaan hun rol met verve!
Door de keuze voor de Marollen als ankerpunt en de bewoners als acteurs, maakte Jean Harlez “een film in een volksbuurt, die zich evengoed ergens anders kon situeren, Molenbeek, Anderlecht, Luik, de Borinage of Charleroi”. Het is geen zwaar op de hand liggende auteursfilm, noch een folkloristische schets van de Marollen. Het is een uitzonderlijk kleinood dat kinderfratsen vermengt met de bittere ervaring met de volwassenenwereld, met bovendien een enorme archiefwaarde... De rebelse opstandigheid van de jonge belhamels en de indrukwekkende beelden van een verloren stukje Brussel zal menigeen weten te bekoren!

+ Les gens du quartier

Jean Harlez, 1955, BE, 35mm, fr ov eng & nl ond,, 15'

We volgen de “coco-verkoper" tijdens zijn laatste ronde. Coco is de "limonade van het proletariaat", op basis van zoethout, planten en citroen. Hij schuimt de straten af met een wonderlijke raket op zijn rug. Dit waardevolle document, door Jean Harlez gefilmd tijdens de opnamen van "Le Chantier des gosses", brengt de kleine straatberoepen van de Marollen in herinnering, die vandaag bijna allemaal verdwenen zijn.

- Om foto’s, affiche, persmap en video fragmenten te downloaden, klik hier.
- Persoverzicht.

Vanwege het succes van de première van "Chantier des Gosses", komen Jean Harlez (regisseur), Marcelle Dumont (auteur van de dialogen), Francine Hordies en Freddy Piette (twee kinderen van toen) terug naar Nova voor een ontmoeting met het publiek, dit op vrijdag 24 januari, om 20h00. Deze voorstelling zal gevolgd worden door een Gipsy bal om de release van de film te vieren.
Een combiticket voor de avond kost 7,50 euro / 6 euro (reductie).

09.01 > 20:00 + 10.01 > 20:00 + 10.01 > 22:00 + 11.01 > 19:00 + 12.01 > 15:00 + 12.01 > 17:00 + 12.01 > 21:00 + 16.01 > 22:00 + 17.01 > 20:00 + 17.01 > 22:00 + 18.01 > 21:00 + 19.01 > 15:00 + 19.01 > 17:00 + 19.01 > 21:00 + 23.01 > 22:00 + 24.01 > 20:00 + 25.01 > 19:00 + 26.01 > 15:00 + 26.01 > 21:00 + 29.01 > 15:00 + 30.01 > 18:00 + 30.01 > 22:00 + 01.02 > 17:00 + 02.02 > 15:00 + 02.02 > 21:00 + 06.02 > 18:00 + 06.02 > 22:00 + 08.02 > 17:00 + 09.02 > 15:00 + 09.02 > 17:00 + 12.02 > 15:00 + 13.02 > 18:00 + 13.02 > 22:00 + 14.02 > 22:00 + 15.02 > 17:00 + 16.02 > 17:00 + 17.02 > 10:00 + 18.02 > 11:00 + 19.02 > 15:00 + 19.02 > 17:00 + 20.02 > 18:00 + 21.02 > 22:00 + 22.02 > 17:00 + 23.02 > 14:00 + 23.02 > 16:00 + 23.02 > 21:00
5€ / 3,5€




- Om alle foto’s en de affiche van "Chantier des Gosses", evenals foto’s van "Les gens du quartier" en van Jean Harlez, te downloaden (jpeg) + video fragmenten, hier klikken.

- Om één enkele foto te downloaden, klikt u op de gewenste foto.



squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 1961
prog: 1960
pos: aval