prog: 1456
squelettes/rubrique-3.html

Radio Activities

Dit programma zou even goed nooit gemaakt kunnen zijn. Hier niet plaatsvinden. Meer nog, helemaal nergens plaatsvinden. Wanneer op 31 december 1996 sommigen onder ons samen met een collectief vrijwilligers Cinema Nova inhuldigden, ging het om een precair project. We kregen de zaal immers maar twee jaar ter beschikking. Ongetwijfeld projecteerde niemand onder ons noch zichzelf, noch dit “urgentieproject” tot in 2010 of verder.
Hetzelfde kan gezegd worden over andere collectieven uit een andere generatie, die een vijftiental jaar eerder vrije radio’s opstartten waarvan wij deze winter het dertigjarige bestaan vieren. Ook toen vermoedde niemand 2010, en ongetwijfeld zelfs niet 1996. Als je 20 bent denk je er niet aan dat je misschien ooit 50 bent, zeker niet in het vuur van de actie, zoals we kunnen zien in de ontroerende super8 beelden van de collectieve oprichting van de radiomast van Radio Città Futura in de film van Donata Gallo. Zonder het te hebben over de bedreigende schaduw van de RTT (Regie voor Telegraaf en Telefoon, voorganger van Belgacom en BIPT) die over dit soort initiatieven hing om hen aan het illegale (en dus fragiele en risicovolle) karakter te herinneren. Voor we aan dertig jaar later kunnen denken, moeten we eerst blijven bestaan tot morgen, zonder inbeslagname van antenne en ander noodzakelijk materiaal. Vandaar een nomadestrategie en dagelijkse verplaatsing van de studio die Radio Eau noire in Couvin toepaste en die we terugvinden in enkele films, zoals bij Radio verte Fessenheim, gefilmd door de broers Dardenne, en in de fictie van Bethel Buckalew of bij Lizzie Borden.
Op de periode van chaotische tolerantie volgde, in de jaren 1980 tot 2000, de regelgeving. Ondertussen verhoogde de grote meerderheid van de radio’s, zeker de commerciële, onophoudelijk de kracht van hun zender om beter van zich te laten horen in de jungle van de radiogolven, zodat ze hun buren verpletterden en een vicieuze cirkel van veralgemeende storingen onderhielden. De opeenvolgende frequentieplannen in de jaren 2000 deden geen goed aan de echte vrije, lokale radio. Tegelijkertijd doet er zich een andere “technisch-legislatieve” uitdaging voor: het geprogrammeerde einde van de uitzendingen op FM band en de overgang naar internetradio. Een toekomstige gratis radio zoals we dat altijd al gekend hebben of een betalende versie zoals de commerciële operatoren vragen?
Radio vieren in een bioscoopzaal (geluid zonder beeld), dat is behalve een paradox, proberen om radiomakers uit hun studio te krijgen, en de luisteraars (en ook de niet-luisteraars) uit hun kot, opdat ze elkaar ontmoeten en samen discussiëren over heden en toekomst van een medium dat ons nauw aan het hart ligt. Voorbeelden te over, en door alles van op een afstandje te bekijken (zowel geografisch als historisch) natuurlijk, omdat we niet echt kunnen nadenken als we steeds met onze neus op de feiten gedrukt zitten. Net zoals we niet over een toekomst kunnen dromen als we het verleden niet kennen.



Een filmprogramma (merendeel langspeelfilms) over het overleven van radio in het tijdperk van beeldmedia in de Cinematek, een luistersessie van radiofonische creaties van Yann Parathoën in Espace Delvaux (Le p’tit ciné) en in Cineclub Laveu (Luik), een in het oog laten springen van uitleenmedia in de Mediathèque (zie pag. 9) en een expo en debatten bij Brussel behoort ons toe / Bruxelles nous appartient.



Luc & Jean-Pierre Dardenne, 1981, BE, video, fr ov zonder ond ond,, 52'

Dit video-essay gaat over een dubbele zoektocht: deze van de Dardenne-broers op zoek naar andere manieren om de realiteit te onderzoeken, tussen documentaire en enscenering. En deze van de wedervaren van zeven vrije radio’s in Europa. Op dat moment ging het nog om een jong fenomeen (Radio Popolare uit Milaan bestond nog maar vijf jaar, en de Brusselse Radio Air Libre nauwelijks één jaar). Toch proberen de Luikse videasten vanaf 1981 een eerste balans op te maken van deze nieuwe vorm van openbare woordexpressie. Ervaringen uit heel Europa komen aan bod, zoals uit Zurich (Radio Schwarzi Chatz) of nomadische radio’s uit de Elzas (Radio verte Fessenheim / Radio Grüness Fessenheim) die aan beide zijden van de grens strijden tegen de bouw van een kerncentrale. In Brussel, op de golven van Radio Air Libre, wordt een week van onderzoek over een potentieel racistisch misdrijf op touw gezet door een luisteraar. “De taal van degene die dacht de waarheid te zeggen wordt overwonnen door degene die luid praat” of “de realiteit antwoordt niet meer”.

+ Ontmoeting met enkele pioniers van Radio Air libre en Radio Campus (Brussel).

21.11 > 19:00
3,5€ / 2,5€


Chris Gillis & Rufus Michielsen, 2005, BE, video, nl ov fr ond,, 52'

Een boutade wil dat “voor de Brusselaars de Ardennen beginnen aan Notre-Dame-au-Bois, juist na de Ring”. Volgens deze logica is Antwerpen al een beetje Scandinavië en Stokay Saint-Georges in de Luikse regio bijna de Oeral! Met hun verschillen (muzikale smaak, houding tegenover de luisteraars), maar ook in wat hen bij elkaar brengt (de passie, het heilige vuur) gaat deze uitzending dieper in op een Vlaamse stadsradio en een Waalse plattelandsradio. In augustus 2005, ter gelegenheid van de 25ste verjaardag van de Antwerpse Radio Centraal, bespelen de radiomakers achteloos indrukwekkende boeien, gelegen aan de oever van de Schelde, voor een radio-uitgezonden concert, die het startschot geeft voor een week van pret, experimenten en uitzendingen, direct vanuit het Villadelfia-kraakpand. Wagneriaanse rock, post-dadaïstische dramatiek, Germaanse kitsch, traditionele Griekse muziek : alle geluiden hebben er bestaansrecht!

+ Plein Sud

Hubert Fiasse, 2008, BE, video, fr ov zonder ond ond,, 27'

Serdert 1985 animeert een grote familie van vrijwilligers de lokale Radio Plein Sud in een prefab bungalow aan de kant van de weg, in Stokey in de provincie Luxemburg. De luisteraars worden bij hun voornaam genoemd zonder dat ze zich moeten voorstellen.



+ Ontmoeting met de regisseurs.

21.11 > 21:00
5€ / 3,5€


Hélène Poncin, 2009, BE, video, fr ov zonder ond ond,, 52'

Deze reportage is een eindwerk in journalistiek en brengt het indrukwekkend portret van de gemeenschapsradio’s in één van de armste landen ter wereld. Ontstaan uit de staatsgreep in 1991, staan deze onafhankelijke radio’s in het middelpunt van het dagelijkse leven en zijn ze de voornaamste inspiratiebron van de plattelandsbewoners. In Segou, tweede stad van Mali, op de radiogolven van Supersido, Foko, Guintain of Sogomadolo, horen we vrouwen, straatartiesten, dokters en landbouwers praten in hun eigen taal.

+ Ontmoeting met de regisseuse Hélène Poncin.

27.11 > 20:00
3,5€ / 2,5€


Christian Lelong & Pierre Mortimore, 2003, FR, 35mm, ov zonder ond ond,, 75'

Agadez, een stad in Niger in volle woestijn. De tijd gaat traag voorbij in de straten. Twee reporters van Radio Nomade lopen rond in de straten op zoek naar getuigenissen, ontmoetingen en uitwisseling van ideeën. In een Koranschool debatteren jonge meisjes over jongeren die huwen en de plaats van de vrouw in de maatschappij. Wat verderop organiseert een groep vrouwen zich voor het behoud van hun lokaal. Een buur legt uit hoe hij zijn huis renoveerde en toch dicht bij het origineel bleef. Later maakt hij zich zorgen om een telefoonmast neergepoot in het midden van de oude stad. De radio bevindt zich in het brandpunt waarin iedereen zich organiseert om zorg te nemen voor de wijk. Het is een overdrachtsmiddel voor kennis en traditie. Tegelijkertijd toont het theatergezelschap van Radio Nomade dat de huidige generatie ook heel wat in haar mars heeft.

27.11 > 21:00
5€ / 3,5€


Helvécio Ratton, 2002, BR, 35mm, ov fr ond,, 93'

“U bent in de favela, op 104.5”. Deze fictie traceert de geschiedenis van Radio Favela, een piratenzender die in 1981 opgericht werd in de sloppenwijk van Belo Horizonte in Brazilia. In de gevangenis verhaalt Jorge, de verantwoordelijke van de radio, de geboorte van deze gemeenschapsradio. De armoede duwt jongeren in de criminaliteit, waar wapens en drugs welig tieren. Vier vrienden dromen van een antenne die als een mitrailleur de stem van het volk afvuurt, en de poëzie van de favela. Tussen funk en politie-invallen, net de tijd om te verkondigen dat de buurvrouw haar papegaai kwijt is, net voor de zender in een kruiwagen te plaatsen. Wij reizen mee in de andere dimensies van een piratenzender: de affiches, de squats, de traditionele zangen, de marginale netwerken... 20 jaar noeste arbeid waren nodig opdat deze radio eindelijk zendrecht krijgt, met complimenten van de Verenigde Naties.

+ Ontmoeting met Antoine Chao van “Là-bas si j’y suis” (France Inter) die ons voor de film een audiomontage laat horen over vrije radio’s in Latijns-Amerika.

28.11 > 17:00
5€ / 3,5€


Jill Freidberg, 2007, US, video, ov fr ond,, 90'

Oaxana, Mexico, zomer 2006. Een filmtract, een archieffilm, een film die de balans opmaakt van de gemeenschapsmedia in Latijns-Amerika. Een alomtegenwoordig deuntje begeleidt de rijke geschiedenis van dit volksopstand die zes maanden duurt, na de repressie van een onderwijsstaking. De documentaire dompelt ons onder in de dagelijkse realiteit van deze strijd. Een vrouw legt uit waarom haar groep met geweld de antenne van een nationale zender overnam na de evacuatie van haar radio: “Wij willen een beetje waarheid uitzenden.” De haat die de politie-agenten wijden aan dit netwerk van alternatieve radio’s verhindert de auteurs van deze revolutie niet om buiten op straat te komen, gedurende de geweerschoten, gewapend met hun radiotoestellen, gidsen van de beweging en getuigen van elke repressiedaad. Hoewel de radio een mobiliserende factor is, blijft ook zij niet gespeend van kritiek, zoals Jill Freidberf toont, die de kans greep om de balans op te maken over deze opstandige experiment op grote schaal.

+ Discussie over de toe-eigening van media in urgente situaties, met Ilaria Gabbi (fotografe, getuige van twee volksopstanden in Oaxaca), Edgar Szoc (Liga van de mensenrechten), deelnemers/sters van Radio No Border.

28.11 > 19:00
5€ / 3,5€


Alban Poirier & Jean Serres, 1982, FR, 16mm, ov zonder ond ond,, 93'

In de context van de sluiting van de hoogovens van Longwy konden we op 17 maart 1979 de eerste uitzending van Lorraine Cœur d’Acier beluisteren, een radio opgestart door de vakbond en ter beschikking gesteld aan de hele bevolking van de Lorraine-streek in strijd, ter verdediging van de werknemers, industrieel en menselijk patrimonium.” Vanuit het stadhuis van Longwy-Haut zendt Lorraine Cœur d’Acier, piratenradio, uit en staat zo in het brandpunt van deze collectieve ervaring van emancipatie die anderhalf jaar duurt. Bij elke poging tot ontmanteling van de Franse staatsveiligheid van de antenne op de torenspits van de kerk, wordt alarm geluid en komen duizenden mensen de radio beschermen. “Een radio in de stad” luidt de ondertitel van deze archief-film die met een flinke portie welwillendheid de magie van deze opvlieging voor de vrijheid. Een radio van confrontatie en vriendschap, van organisatie en mobilisatie. Een archief dat vele keren geactualiseerd werd en dat opent met een concert vanuit de studio waar een jonge vrouw met grote ogen zingt “moeten we het geweld van de heersers van de economie aanvaarden?”.

03.12 > 20:00
5€ / 3,5€


Lizzie Borden, 1983, US, 35mm, ov fr ond,, 80'

Op de tiende verjaardag van de (imaginaire) Sociaal-Democratische Verenigde Staten, staat het hoofd van de vrouwen niet echt naar feesten. Teleurgesteld door de niet waargemaakte beloften van de machthebbers en hun hardnekkige patriarchale en discriminerende gedragingen, organiseren ze zich in groepen, zoals de anti-macho-militie, de Women’s Party en... nemen ze het woord op twee vrije radio’s die de geheime diensten maar al te graag monddood willen maken (Radio Ragazza, blank en Phoenix Radio, zwart).
Behalve een militante fabel is de film van Lizzie Borden ook een film van woord en muziek. Zo is de titelsong van Red Crayola en Lora Logic, de post-punk van The Bloods wiens zangeres, Adele Bertei, gestalte geeft aan de verantwoordelijke van Radio Ragazza, enz.). De regisseuse koos voor vrouwen uit het veld in plaats van echte actrices, zoals de toen zeventigjarige advocate Florynce Kennedy, militante voor rechten van zwarte vrouwen. De film werd om financiële redenen over een periode van drie jaar gefilmd, maar deze lange draaiperiode kwam de puzzelstructuur van de film alleen maar ten goede.

03.12 > 22:00
5€ / 3,5€


Carlos Larrondo, 2007, ES, video, ov eng ond,, 94'

In augustus 1991 begint de jonge psycholoog Alfredo Olivera een radio-ervaring met de bewoners van het psychiatrische ziekenhuis Jose T. Borda in Buenos Aires. In het begin ging het er vooral om de bereidwillige patiënten die op zaterdagnamiddag samenkwamen in de binnenkoer in het publiek te praten, omringd door de anderen. Een montage in korte sequenties van de met een primitieve cassetterecorder opgenomen gesprekken werd verzonden naar de radio en daarna uitgezonden. Vrij snel verwerft La Colifata haar eigen zendmiddelen, beheert zij haar eigen antennetijd en bereiken de verhalen, die tot dan toe enkel binnen de muren van het instituut bleven (en dus genegeerd werden) de buitenwereld. Carlos Larrondo heeft elf jaar doorgebracht naast de “collifatos” (“zotten” in het Argentijns, maar zonder pejoratieve connotatie). Hij ontmoette er een andere bewonderaar, Manu Chao. Hij volgde hen sinds midden jaren 2000 en deed veel voor het internationale aura van het project en het uitzwermen van gelijkaardige initiatieven in Toulouse, Mantoue en elders.

+ Ontmoeting met de makers van de uitzending “Psylence Radio” (Radio Panik).

04.12 > 18:00
5€ / 3,5€


Marion Lary, 1999, FR, video, ov zonder ond ond,, 52'

Paris Fréquences Plurielles is ontstaan in 1992. “Het eerste doel was om het woord te geven aan zij die het gewoonlijk niet hebben. Toelaten aan de mensen om met elkaar te spreken, om elkaar te kennen, om overeen te komen in deze steden waar de sociale band meer en meer verwatert.”
Van de wereld van de buitenwijken naar de gevangenis, passerend via klassieke muziek, wordt radio zeer snel een mozaïek van passies doorkruist met vragen : hoe een evenwicht vinden tussen al deze thematieken? Laat de vrije meningsuiting toe om eender wat te zeggen? Hier verstikt het gebrek aan middelen het geweten niet en de terreinenquêtes volgen de mobiliseringen tegen deze onrustwekkende verschuiving tussen realiteit en mediatieke montage. Zonder complexen opent de intimiteit van de radio zich naar de camera, wat ons vervolgens toelaat de sterke punten van de samenkomsten of elk van de debatten, vanaf hun eigen verhaal, bij te wonen. Dat is wat men uiteindelijk verstaat onder “vrije radio”.

+ Ontmoeting met de regisseuse Marion Lary.

04.12 > 20:00
3,5€ / 2,5€


Workshop

Saboum toujours?

Atelier sur les droits d’auteur.

De eerste “Saboum?” vond plaats naar aanleiding van het programma “Imaginary Property”. Nu lanceren we een nieuwe informele ontmoeting over de impasses van het huidige systeem van het beheer van auteursrechten, en hoe vrije radio-ers en -sters samen hun verbeelding de vrije loop kunnen laten gaan om iets anders te bedenken.

Om in te schrijven stuur je een mail naar : saboum@nova-cinema.org

05.12 > 14:00
Gratis


Donata Gallo, 2009, IT, video, ov fr ond,, 70'

Tijdens het tweede deel van de jaren 1970 is de avant-garde van de vrije radio duidelijk Italiaans. Door scherpzinnige reflecties over het medium en het moedige overgaan tot daden, wordt stem gegeven aan de eerste golf van vrije radio, dit met drie tot vijf jaar voorsprong ten opzichte van zij die hun op de voet volgen in Noord-Europa. Radio Città Futura werd in 1976 in Rome opgericht door niet-gewelddadige militanten en studenten dicht betrokken bij de “Avanguardia Operaia”-beweging (“De radio is een soort van mirakel geweest waarin mensen van verschillende herkomst maar met duidelijke ideeën omtrent twee discriminatiepunten, het staatsverzet EN de rode brigade oppositie, elkaar gevonden hebben”). In januari 1979 is de radio, die veel vrouwen in haar midden had, triestig bekend gebleven door de aanval van een neofascistisch commando tijdens haar feministische “Radio Donna”-uitzending. Dertig jaar later, herenigt Donata Gallo, ex-presentatrice van een andere uitzending, de activisten van toen om zonder nostalgie, een poging te doen om een balans, die in der tijd nooit gemaakt is, op te maken over deze rijke en aangrijpende jaren: “Ik vraag me af of onze herinnering vandaag de dag gearchiveerd moet worden, of dat het in tegendeel, een instrument kan zijn om deze democratische kritiek op de democratie, te hernemen.

+ Ontmoeting met de realisatrice Donata Gallo.

05.12 > 19:00
5€ / 3,5€


Michael Lahey, 2004, US, video, ov fr ond,, 64'

"You’re listening to a Clear Channel worldwide station… a Clear Channel worldwide station… Clear Channel worldwide station…" : voordat de Telecomunications Reform Act gestemd werd door het Congres in 1996, mocht een netwerkoperator ’slechts’ 40 stations op het territorium van de Verenigde Staten bezitten ; door deze onregulerende tekst, controleren de grote communicatie- en ontspanningsreuzen er vandaag honderden! Michael Lahey heeft op het territorium van de stad Tucson (te Arizona) een disparaat panel van burgers (rijke zakenman op pensioen, Vietnamveteraan, jonge ingenieur-electronicus, etc.) gevolgd. Hij had beslist, in een zeer noord-Amerikaanse bij de grondwet vastgelegde bui (soms ochtend van samenzwerings-paranoïa), zich te baseren op de onaantastbare Freedom of speech om hun low power unlicensed radio’s op te richten en het goede recht er publiek van te propageren (het idee van de legitimiteit tegen de legaliteit). Een leider ging zelfs tot het opnemen en verspreiden van een gebruiksaanwijzing op een videocassette, getiteld “Hoe een een eigen radiostation starten”. Dit alles was uiteraard niet zeer gewaardeerd door de Federal Communications Commission (FCC), de “radiopolitie” van Washington...

05.12 > 21:00
3,5€ / 2,5€


Bethel Buckalew, 1970, US, video, ov zonder ond ond,, 95'

Voor één keer in een sexy komedie en een B-movie uit de jaren 70, zijn de micro’s die in kader komen geen teken van nonchalance of snelfilmerij, maar ingegeven door het scenario en de intrige. Drie keer per dag (om 12u20, 17u30 en 22u) “vanuit de bergtoppen waar enkel guru’s gaan”, neemt de roodharige Sally Mc Guire met zoetgevooisde stem (Sharon Kelly in haar eerste rol, toekomstige pornoster onder de naam Colleen Brennan) illegaal bezit van de radiofrequenties om de geneugten der vrije liefde te prediken. De priesteres voegt de daad bij het woord samen met haar toegewijde technieker en de luisteraars en luisteraarsters. De eersten doen het op de antenne omringd door microfoons, de laatsten volgen haar raadgevingen op aan het strand of in de auto. De flikken om de hoek die de hele film door belachelijk gemaakt worden, slagen er natuurlijk niet in om de bestelwagen vanwaaruit deze specialiste van “levenslang leren” haar bijzondere kennis verspreidt.

03.12 > 24:00
Gratis


Compagnie des castors / Atelier de création sonore et radiophonique, 2010, BE, fr ov , 70'

Sinds oktober 2008 geeft de Mediathèque tweemaandelijks “La Sélec” uit, een 12 pagina’s tellend gratis magazine dat linken wil leggen tussen muziek en films van alle genres uit alle tijdstippen. Naar aanleiding van Radio-activities, het 14de nummer van midden december 2010, is er o. a. een een dossier radio: de radio-edelsmid Paranthoën gefilmd terwijl hij aan het werk is, de radio in Orpheus van Cocteau, de radio als instrument en geluidsbron, de radio en de uitvinding van de adolescentie, radio en nachtelijke eenzaamheid, enzovoort. Dit magazine wordt publiekelijk voorgesteld tijdens een avond in Nova en naar aanleiding van de voorstelling van een spektakel van “stemmen zonder gezicht”.

Le réflex du cyclope

Oproepen van een beeld via de radio en deze radiofonische daad op scène brengen, voor een publiek, met zowel elementen van theater en concert maar zonder de radiofonische natuur van de onderneming uit het oog te verliezen: dit is de dubbele uitdaging die Compagnie des castors zich vooropstelde. “Het gebruik van stem, verschillende geluidslagen, sferen, geluiden, muziek, herinnert aan de hoorspelen van de jaren 1960 en 1970 (...) Het gaat om het slagen in live spelen op effecten die gewoonlijk in montage bekomen worden: cuts, alternerende montage, fade-outs, voice-overs, muziek... Met Christophe Rault, Carl Roosens, Zoft (Damien Magnette et Nicolas Gitto), Laurence Katina en Mélanie Lamon.

http://reflexducyclope.over-blog.com

11.12 > 20:00
7,5€ / 6€


squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 1457
prog: 1456
pos: aval