prog: 1141
squelettes/rubrique-3.html

Shûji Terayama


Shûji Terayama (1935-1983) is voor sommigen een cultreferentie, maar blijft relatief onbekend, zelfs bij overtuigde cinefielen, ongetwijfeld omdat zijn werk zo weinig verspreid wordt (we hoeven jullie dus niet te vertellen dat dit een gelegenheid is om niet te missen). Hij is een veelzijdig kunstenaar, en hoewel hij in het Westen vooral bekend is om de films die hij heeft geschreven en geregisseerd, is hij in Japan bekender om zijn gedichten en zijn theaterwerk met het ensemble Tenjô Sajiki.
Wanneer hij in Tokio gaat wonen in 1959, heeft hij al een mooie collectie gedichten op zijn naam staan. Hij legt zich toe op het schrijven van romans en luisterspelen voor de radio (waarvan een - in de vorm van een extra nieuwsflash zoals de "War of the Worlds" - waarin hij bericht over een kinderrevolutie, die hij zou ensceneren in "Emperor Tomato Ketchup"). Hij is ondergedompeld in een artistiek microkosmos waar hij scenario’s schrijft voor bevriende regisseurs, en vervolgens waagt hij zich aan de experimentele cinema.
In het midden van de jaren ’60 richt hij Tenjô Sajiki op, samen met zijn vrouw Eiko Kujo. Dit ensemble voor iconoclastisch avant-gardetheater, dat dichter aanleunt bij een circusgezelschap dan bij klassiek theater, krijgt ook een belangrijke plaats in zijn films. Zijn acteurs spelen er in mee en nemen vaak de meest buitenissige rollen voor hun rekening, en de componist J.A. Seazer schrijft bijna alle muziek van zijn filmografie...
Het oeuvre van Terayama is erg coherent, doordrongen van liefde, verdriet en de dood. Hij exploreert vaak dezelfde thema’s die hem als kind gevormd hebben (de verdwijning van zijn vader die officier was, de scheiding van zijn moeder, de confrontatie met de wereld van de volwassenen, opstand tegen autoriteit...) en gebruikt symbolen en verwijzingen naar de traditionele cultuur en kunstvormen, vaak met een provocerend gebaar. Zijn films geven een inkijk in de buitenissige verbeelding van deze reus uit de cinema, die we jullie op zondag 12 willen laten (her)ontdekken, en wel in aanwezigheid van een van zijn trouwe maten, Henrikku Morisaki, voor een bijzondere presentatie...

Een afschrift van de ontmoeting kunt u hier (Engels) of hier (Frans) lezen.

In samenwerking met het Lausanne Underground Film & Music Festival (http://luff.ch).



+ Emperor Tomato Ketchup (Tomato kecchappu kotei) + Blad-steen-schaar oorlog [Janken senso]

Shûji Terayama, 1970-1971, JP, 16mm, ov eng ond,, 28'+12'

Ongetwijfeld de film van Terayama waarvan de titel alvast het bekendst is. "Emperor Tomato Ketchup" is een revolutionair en experimenteel heldendicht dat op een wrede maar halfgare manier de emancipatie en seksuele bevrijding van kinderen bespeelt en onschuld, brutaliteit en seksualiteit ineen weeft om de toeschouwer dooreen te schudden. Macht wordt bespot en voorgesteld als een kinderspel. Een oorspronkelijke speelduur van 76 minuten moest Terayama in 1971 terugschroeven om verdeling in het buitenland mogelijk te maken. Wat overblijft zijn 28 anarchistische minuten en een kortfilm van 12 minuten die een uit de lange versie verwijderde scène herneemt.

+ Grass Labyrinth [Kusa-meikyu]

Shûji Terayama, 1979, JP-FR, video, ov fr & eng ond,, 40'

Deze middellange film is van een ander kaliber, gerealiseerd voor de Franse producent Pierre Braunberger en bestemd om verdeeld te worden met twee andere films van Just Jaeckin et Walerian Borowczyk. Een magistrale condensatie van het oeuvre van Terayama. We volgen er de jonge Akira, die een vervlogen Japans platteland doorkruist op zoek naar de teloorgegane tekst van een aftelliedje dat zijn moeder voor hem zong. Hij duikt in zijn verleden, herbeleeft bepaalde momenten uit het verleden en trotseert zijn fantasmen.
De film vermengt verbeelding en realiteit, verleden en toekomst, in een sterk symbolisch gekleurde rêverie, die soms neigt naar een nachtmerrie. We herkennen de cineast Juzo Itami in verschillende rollen en verder de groep van Tenjô Sajiki als schalkse geesten die optreden als vertellers en kwaadspreken over de verhaalde personages.

02.10 > 22:00 + 10.10 > 20:00


Shûji Terayama, 1974, JP, 16mm, ov eng ond,, 102'

“Pastoral Hide-and-Seek” is waarschijnlijk de meest autobiografische film van Terayama, hoewel ze dat allemaal wel een beetje zijn. “Pastoral” is een adaptatie van een bloemlezing van zijn gedichten die 10 jaar eerder werd uitgegeven, waar een jongen zich uit de greep van zijn moeder wil losmaken en ervan droomt een wereld te ontdekken met een mysterieuze vrouw die hem belooft deze wens waar te maken. De scènes ontvouwen zich als in een droom, associatief, de stoet personages die we tegenkomen lijkt wel weggelopen uit een theaterstuk, net zoals het "traditionele" verleden waarin de actie zich ontplooit.
Dan keert de film zich om en laat ons verstaan dat het maar om een enscenering gaat, een film. De regisseur, die net zo op Terayama lijkt als de jongen, vraagt zich af of hij in staat is de confrontatie aan te gaan met zijn herinneringen en ze op het doek weer te geven. Tegelijkertijd bewandelt hij een denkpiste over het geheugen en de artistieke creatie. Verliest men zijn herinneringen zodra ze geënsceneerd worden?
Terayama neemt al wat afstand ten opzichte van zijn werk in deze tweede langspeelfilm, waar hij stijlen en verwijzingen vermengt. Hij zet een Felliniaanse komedie op, maar deconstrueert deze illusie meteen weer door de doodse moderniteit te laten verschijnen. Uiteindelijk zet hij een ontmoeting tussen deze twee werelden in scène.
En noteer alvast dat de zanger Kan Mikami, die een paar keer verschijnt in de film, een concert geeft in de Nova op 22 november.

03.10 > 22:00 + 12.10 > 18:00


Throw Away Your Books, Rally In The Streets

Sho o suteyo, machi he deyô

Shûji Terayama, 1971, JP, 35mm, ov eng ond,, 138'

Een adolescent tegenover de wereld als in een boksring. Deze verlegen jongen trotseert de maatschappij die hem omringt, bevrijdt zich van zijn kindertijd, verhardt en rebelleert.
Deze eerste verhalende langspeelfilm, opgenomen op het hoogtepunt van de nouvelle vague, is zo rebels als zijn held. Terayama speelt met de mogelijkheden die film hem biedt, onderbreekt het verhaal, doorspekt het met woedende muzikale scènes of fantasmagorische episodes die de evolutie van het personage symboliseren. De held verbreekt aan het einde zelfs vrijwillig de magie van de cinema door ons mee te nemen achter de camera en toe te geven dat hij zich bij de neus heeft laten nemen door de enscenering, waarna hij de hele filmploeg hartelijk bedankt.
"Throw Away Your Books, Rally In The Streets" is de adaptatie van een stuk van Tenjô Sajiki dat op zijn beurt is geïnspireerd op een boek met dezelfde naam: een bloemlezing gedichten en allerhande teksten die werd toevertrouwd aan Terayama. Sommige van deze schrijvers komen in de film vertellen, schrijven hun teksten op de muren en blazen ze leven in. "De stad is een open boek, schrijf voor eeuwig voort in de kantlijn." De energie van de film komt uit de sterkte van het "familieleven" van Tenjô Sajiki, perfect beheerst door de regisseur. "Throw Away..." is een urgente, woedende film met moderne verwijzingen. In wat volgt valt Terayama de traditionele maatschappij aan...

05.10 > 20:00


Les fruits de la passion

Shanghai ijin shokan China Doll

Shûji Terayama, 1981, JP-FR, 35mm, ov fr ond,, 83'

"De passievruchten" is geïnspireerd op "Histoire d’O" (de schandaalroman van Pauline Réage die al eens naar het witte doek werd vertaald door Just Jaeckin) en brengt het verhaal van een jonge vrouw die omwille van de liefde tot absolute onderwerping wordt gedreven.
De versie van Terayama speelt zich af op het einde van de jaren 1920 in Shangai, tegen de achtergrond van de anti-kolonialistische volksopstand. Sir Stephen (Klaus Kinski) geeft O uit handen aan Madame, de uitbaatster van een bordeel gespeeld door de befaamde travestiet Peter. Haar onderwerping wordt de ultieme test voor hun liefde. Een perverse seksuele driehoeksverhouding ontspint met de jonge Arielle Dombasle als derde pool. Deze van de oosterse samenleving geïsoleerde westerlingen en hun rauwe en gewelddadige relaties staan in schril contrast met het erotico-groteske dat de voorstelling van oosterse fantasmen kenmerkt. O bevindt zich op de wip tussen twee werelden.
"De passievruchten" is nogal uitzonderlijk in de filmografie van Terayama, en krijgt soms de verwijzing "het foutje in een perfect oeuvre" mee. Ondanks het nogal kitscherige, simplistische verhaal en de weinig waarschijnlijke confrontatie tussen deze acteurs en dit universum, slaagt hij er in een sfeer op te roepen die coherent is met zijn overige films; een sombere wereld met vegen kleur die een opmerkelijke visuele extravagantie tot leven roepen en met opflakkeringen vol schoonheid ingegeven door de muziek van J.A. Seazer.

05.10 > 22:30


Al experimenterend heeft Shûji Terayama zijn geliefde thema’s uitgediept en zijn stijl versterkt. Zijn filmografie telt een vijftiental experimentele, fantasmagorische kortfilms die soms verwijzen naar andere film- of theaterprojecten. Een immer verzorgde stijl en een sterke visuele flair zorgen voor de poëzie van zijn films, die vaak wordt versterkt door de betoverende muziek (bijna altijd van de hand van zijn kompaan J.A. Seazer).
Bepaalde van zijn films zijn geïnspireerd door zijn creaties op het vlak van participatief drama en integreren elementen van interactie met het publiek. Zo worden deze avond twee film-performances vertoond, dankzij de medewerking van Henrikku Morisaki, die ook het geheel van de avond en het oeuvre van Terayama zal voorstellen.
Een afschrift van de ontmoeting kunt u hier (Engels) of hier (Frans) lezen.

+ The Cage [Ori]

Shûji Terayama, 1964, JP, 16mm, zonder dial, , 11'

Een film met mystieke en betoverende drijfveren, op verschillende manieren verwant aan "Lucifer Rising" van Kenneth Anger.

+ Shadow Film: A Woman With Two Heads [Kage no eiga: nito onna]

Shûji Terayama, 1974, JP, 16mm, zonder dial, , 16'

Verstarde schaduwen, het leven gaat verder. Een zwaarmoedige blik op het verleden, zoals vaker in zijn films.

+ The Reading Machine [Shoken-ki]

Shûji Terayama, 1977, JP, 16mm, zonder dial, , 22'

De krankzinnige uitvinding van een leesmachine, met thema’s en muziek en in een visuele stijl die doet denken aan de beginjaren van Peter Greenaway.

+ A Tale of Labyrinth [Meikyu-Tan]

Shûji Terayama, 1975, JP, 16mm, zonder dial, , 17'

Het transport van een deur naar het denkbeeldige, een wederkerend thema bij Terayama. Een hallucinant droombeeld.

+ Laura

Shûji Terayama, 1974, JP, 16mm, ov eng ond,, 9'

"Hé jullie daar! Jullie doen alsof het goed staat om naar artistieke films te kijken? Allez, maak me niets wijs, ’t is allemaal om de blote borsten te doen!"

+ Der prozess [Shimpan]

Shûji Terayama, 1975, JP, 16mm, zonder dial, , 34'

Een sado-masochistische verkenning, tussen fascinatie en fobie, seksuele spanning en walging. Een vreemde en drukkende film maar op het einde mag de kijker zich afreageren. En dat is meer dan welverdiend.

12.10 > 20:00


squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 1144
prog: 1141
pos: aval