prog: 1100
squelettes/rubrique-3.html

School’s Out


Net voor de grote vakantie verwent Cinema Nova het publiek zes weken lang op films én debatten over het meeste bezochte instituut ter wereld: de school. "School’s Out" is een filmprogramma met een kritische blik op het schoolsysteem en op de pedagogische methoden - traditioneel of alternatief - die er gehanteerd worden.
Bekende regisseurs van wie we al eerder werk in Nova vertoonden, zoals Abbas Kiarostami, Kim Longinotto, Frederick Wiseman en Gordian Troeller, hebben menigmaal de school als filmsetting gekozen. Van hen tonen we een aantal documentaires die het traditionele schoolsysteem blootleggen in Europa, Amerika, Azië en Afrika. Andere filmmakers zoals Jean Vigo, Marguerite Duras, Olivier Smolders, Danièle Huillet & Jean-Marie Straub en Paul Carpita hebben ditzelfde onderwerp met bijzonder veel humor, poëzie of ironie behandeld in een fictiewerk. Vele cineasten blijken een bijzonder kritische houding te hebben tegenover het klassieke onderwijssysteem, misschien omdat hun persoonlijke herinneringen en gevoelens hierover op zijn minst ambigu te noemen zijn...
Maar zij zijn daarin uiteraard niet de enigen! Doorheen de geschiedenis hebben pedagogen, filosofen en "onderwijzers" gepoogd een alternatief te bieden aan vaak terugkerende problemen, inherent aan het klassieke onderwijssysteem. In het kielzog van Mei 68 - nu exact veertig jaar geleden - werden heel wat nieuwe scholen uit de grond gestampt. Vrije, libertaire, anti-autoritaire, experimentele initiatieven en vooral vele Freinetscholen zagen gedurende deze periode het licht. Maar reeds decennia ervoor richtten pioniers als Ovide Decroly en A.S. Neill nieuwe scholen op. Ook vandaag nog zijn er mensen bezig met het bedenken én concretiseren van alternatieve scholen. Over enkele van deze initiatieven hebben we films teruggevonden, recent én wat ouder. We hebben ook enkele van hun bezielers te pakken gekregen, en hen uitgenodigd om samen met ons het debat aan te gaan over hete hangijzers als het gevaar van elitarisme en de grenzen of mogelijkheden van democratie en vrijheid binnen een school.

In samenwerking met Art cinema OFFoff te Gent (www.offoff.be).



Jean Vigo, 1933, FR, 35mm, fr ov 48'

Jean Vigo maakte slechts vier films gedurende zijn zeer korte levensperiode. Toch noemen velen hem een groot cineast. In "Zéro de conduite" slaagt Vigo erin om originele verbeelding en maatschappijkritische reflecties te verenigen tot een poëtische geheel. De vakantie is gedaan en enkele jongens moeten weer naar de kostschool. Daar gelden een aantal gedragscodes waarop zij streng beoordeeld worden. Een nul voor gedrag heeft zware gevolgen. Een bende kinderen rebelleert tegen deze tirannieke praktijken. De film werd in Frankrijk een tijdlang verboden, maar is een niet te missen klassieker die verschillende films inspireerde zoals "If" van Lindsay Anderson.

+ *Rentrée des classes
Jacques Rozier, F, 1955, 35mm, vo fr / fr ov, 24’*
Jacques Rozier was net als vele andere regisseurs geïntrigeerd door het leven en werk van Vigo. Hij maakte een film over hem met als titel "Vigo, cinéaste de notre temps" in 1964. Deze kortfilm gaat over de student René die zijn eerste schooldag na de zomervakantie al spijbelend begint.

[ 5 / 3,5 euro ]

24.04 > 22:00 + 01.06 > 22:00


Deze twee episodes van de reeks "In de naam van de vooruitgang", gemaakt in samenwerking met de economist François Partant toont ons het schoolsysteem van Tanzania en Togo. De regisseurs onderzoeken er of school in deze landen er werkelijk de functie vervult die ze pretendeert te hebben, m.n. een bijdrage leveren aan de sociale en economische vooruitgang. In Togo heeft men gewoon het schoolsysteem van de blanke kolonisator overgenomen. Bijgevolg is de school, net als de kerk, een instrument van culturele dwang geworden. In het socialistische Tanzania onder de regering van Nyerere bedacht men een school die de noden van de samenleving zou beantwoorden, gebaseerd op gelijkheid en solidariteit. Volgens Nyerere moet de school kinderen voorbereiden op het leven als landbouwer of handarbeider, zodat de agrarische samenleving autonoom kan blijven.

[ 5 / 3,5 eur ]

25.04 > 20:00 + 10.05 > 22:00


Jean-Paul Le Chanois, 1948, FR, video, fr ov 99'

In 1920, net na de oorlog, komt er in een dorpje in de Provence een nieuwe jonge leraar aangewaaid. Hij wil dat de kinderen graag naar school komen en dat ze er dingen leren die zinvol voor hen zijn. Eén van zijn belangrijke pedagogische methodes is het uitwerken van een schoolkrantje samengesteld en gedrukt door de kinderen zelf. Monsieur Pascal probeert de kinderen hierdoor vooral een kritische zin voor de politieke en sociale werkelijkheid mee te geven. Deze nieuwe methodes doen heel wat stof opwaaien in het dorpje...
Het script van deze film met Bernard Blier in de hoofdrol, werd geschreven door de vrouw van Celestin Freinet. De film is een fictie over Freinets leven en pedagogie. Over het waarheidsgehalte van de film is moeilijk te oordelen, maar de film biedt in elk geval stof voor een debat dat plaatsvindt later in dit programma.

[ 5 / 3,5 eur ]

26.04 > 22:00 + 24.05 > 20:00


Avaliha

Les premiers

Abbas Kiarostami, 1985, IR, 16mm, ov fr ond,, 85'

In het Westen leerden we Iraniër Abbas Kiarostami eind jaren ’80 kennen als de regisseur die een geraffineerd spel speelt met fictie en werkelijkheid, waarin kinderen vaak de hoofdrol spelen. We tonen u één van zijn minder bekende films "Avaliha" ("First Graders"), eerder vertoond tijdens de beginjaren van Nova. Op de eerste schooldag van een lagere school ergens in Iran, staan de leerlingen verspreid over de speelplaats. De verantwoordelijke doet hen teken zich in de rij te plaatsen. Orde is zeer vlug geïnstalleerd en de leerlingen blijven onbeweeglijk. Zij die de orde verstoren worden onverbiddelijk naar de directeur verwezen. Kiarostami filmt enkel het machtsspel tussen directeur en stoute leerlingen en toont dat discipline gekweekt wordt verantwoordelijkheidsbesef (wat wij in het Westen schuldbesef noemen). Een ruwe documentaire die ons doet denken aan de strenge disciplinaire schoolsystemen uit een ver verleden. Maar zijn die systemen werkelijk verdwenen?

[ 5 / 3,5 eur ]

27.04 > 20:00 + 08.05 > 22:00


Kim Longinotto & Dorothea Gazidis, 1976, GB, video, eng ov 59'

Kim Longinotto (Londen, 1952) heeft een niet te stoppen drang om onrechtvaardigheid aan de kaak te stellen. Tijdens haar opleiding maakte ze haar haar eerste documentaire, "Pride of place", waar ze afrekent met een pijnlijk deel van haar verleden. Longinotto werd als tiener tot een meisjesinternaat veroordeeld. De school, die huisde in een oud en geïsoleerd kasteel in Buckinghamshire, opereerde als een soort ministaat, waarin bizarre regels elkaar opvolgden, het eten onverteerbaar en de straffen absurd waren. Longinotto liep er op haar zeventiende wijselijk van weg. In subtiele maar doelgerichte impressies legt ze, vanuit het perspectief van de er nog wonende meisjes, het onderwijssysteem van dit internaat bloot. Een jaar na de film werd het internaat gesloten.

+ Summerhill

Dennis Miller, 1968, CA, 16mm, eng ov 30'

In het Engeland van dezelfde periode zien we in deze documentaire A.S Neill aan het woord en zien we impresies van het leven op de Summerhill, de school die hij in 1921 oprichtte. De kinderen zijn er volledig vrij te leren wanneer zij dat willen.

[ 5 / 3,5 eur ]

27.04 > 22:00 + 11.05 > 18:00


+ Point de fuite

Olivier Smolders, 1988, BE, 35mn, fr ov 10'

Vaak is de teneur van Smolders’ films reeds voldoende om je in een ongemakkelijke positie te wringen. In "Point de fuite" is dit eveneens het geval. Hij baseert zich op een novelle van de Belgische surrealistische auteur Marcel Mariën. Een wat afstandelijke onderwijzeres geeft les over de theorieën omtrent het perspectief maar bevindt zich voor een klas met naakte leerlingen...

+ En rachâchant

Jean-Marie Straub & Danièle Huillet, 1982, FR, 35mm, fr ov 7'

Een jongen weigert naar school te gaan omdat hij daar dingen leert die hij niet weet. De film is gebaseerd op het boek: "Ah, Ernesto" van Marguerite Duras, wiens eigen film "Les Enfants" we ook in dit programma vertonen.

+ Des lapins dans la tête

Paul Carpita, 1965, FR, video, fr ov 10'

De negenjarige jongen Bernard heeft een levendige verbeelding wat hem belemmert de lessen wiskunde en geschiedenis te "ondergaan" en dit tot ergernis van de leerkracht en spot van de leerlingen.

+ Pour un bout de papier

Mort Ransen, 1966, CA, 16mm, fr ov 28'

De leerling Jean-Claude wil de school verlaten. De leerkrachten op school, zo oordeelt hij, zijn schuldig aan de dodelijke verveling van duizenden onschuldige studenten.

[ 3,5 / 2,5 eur ]

02.05 > 22:00 + 18.05 > 18:00


Frederick Wiseman, 1968, US, video, ov fr ond,, 75'

Wiseman is een belangrijk Amerikaans filmmaker die zich duidelijk onderscheidt van andere documentairemakers van zijn tijd. Hij beroept zich niet op interviews, bijkomende commentaar of muziek. Hij filmt de naakte realiteit zoals deze zich aan hem aanbiedt en toont dat aan zijn publiek. In High School filmt Wiseman het leven in een Amerikaanse secundaire school voor blanke kinderen van de middenklasse te Philadelphia. De documentaire toont hoe een schoolsysteem niet enkel pure kennis overdraagt, maar vooral bepaalde ideologieën en waarden doorgeeft in de formele en informele relaties tussen leerkrachten, studenten en ander schoolpersoneel.

+ Het leesplankje

Johan van der Keuken, 1974, NL, video, ov fr ond,, 10'

In "Het leesplankje" toont Johan van der Keuken op ludieke manier hoe een leesmethode, die gebaseerd is op de associatie tussen woord en beeld, wordt toegepast in een lagere school in Amsterdam.

[ 5 / 3,5 eur ]

04.05 > 18:00 + 24.05 > 22:00


Het produktiehuis "Les films grain de Sable", opgericht door Jean-Michel Carré en Serge Poljinksy, kiezen als filmsetting altijd plaatsen die mensen gevangen houden. Hierbij refereren ze naar Michel Foucaults theorie over discipline, dwang en toezicht. De gevangenis is slechts één voorbeeld van zo’n plaats, ook ziekenhuizen, fabrieken en scholen zijn volgens hen oorden waarbij door allerhande vormen van dwang en controle mensen worden beknot in hun mens-zijn. In de jaren zeventig en begin jaren tachtig maakte Jean-Michel de trilogie "L’enfant prisonnier", waarvan twee films op ons programma staan. We kozen eveneens voor Carrés allereerste film: "Le ghetto experimental".



Jean-Michel Carré, 1984, FR, video, fr ov 50'

"On n’est pas de minus" is de laatste film uit Jean-Michel Carrés trilogie. Waar zijn eerste twee films tonen hoe kinderen bepaalde schoolsituaties moeten ondergaan, suggereert hij in de documentaire "On n’est pas de minus" een soort van uitweg. Jean-Michel Carré volgde gedurende twee jaar de Parijse school "Vitreuve", een voorbeeld van projectonderwijs, gratis en toegankelijk voor alle kinderen. De school inspireerde verschillende filmmakers, wij kozen voor deze versie van Jean-Michel Carré.
www.gfen.asso.fr

+ L’enfant prisonnier

Jean-Michel Carré, 1976, FR, video, fr ov 22'

Deze fictie is een regelrechte kritiek op het traditionele onderwijs en de gebruikelijke pedagogische methoden van psychische dwang. Op de speelplaats, de enige plaats waar kinderen vrij zijn, zien we hoe deze kinderen hun onderdrukte agressie botvieren.

Voor de vertoning op 1 Juni zullen Gérard Delbet en Isabelle Tarjot, leerkrachten van de school Vitruve, alsook oud-leerling Julien Fieyre aanwezig zijn.

[ 5 / 3,5 eur ]

04.05 > 22:00 + 01.06 > 18:00


Jean-Michel Carré & Adam Schmedes, 1973, FR, video, fr ov 100'

In het kielzog van Mei ’68 werd in Vincennes het "Experimenteel Universitair Centrum", nu omgedoopt tot "Universiteit Parijs VIII" opgericht. Het moest een plek zijn waaraan iedereen, al dan niet in het bezit van een diploma, kon deelnemen. De uitwisseling van ideeën op politiek, sociaal en artistiek vlak stonden er centraal. Want, zo vonden de stichters, een school mag geen reproductie zijn van de huidige samenleving, maar moet sociaal-politiek engagement stimuleren... De universiteit kreeg hierdoor al vlug de naam "getto van linksgezinden". De film werpt een blik op het collectieve leven van de studenten binnen deze universiteit en toont hoe er lessen worden gegeven. "Le ghetto expérimental" is de eerste film van Jean-Michel Carré. Hij won er onder andere in 1974 in Brussel de "Prijs voor Jonge Cinema" mee.

+ Erziehung zum Ungehorsam [Opvoeding tot ongehoorzaamheid]

Gerhart Bott, 1967, DE, 16mm, ov fr & nl ond,, 26'

In diezelfde beweging van de jaren zestig, werden in Berlijn een aantal anti-autoritaire crèches opgericht. Ze werden "kinderwinkels" genoemd omdat ze huisden in verlaten winkelpanden. De documentaire toont de reacties van de omgeving op de vrije opvoeding van de kinderen en geeft de initiatiefnemers recht op antwoord.

[ 5 / 3,5 eur ]

26.04 > 20:00 + 18.05 > 22:00


Freinet & Decroly

kortfilms

+ Pour la vie, par la vie

René Van de Weerdt, 1946, BE, 16mm, fr ov 19'

De film toont de pedagogische principes van de Belg, psycholoog én geneesheer, Ovide Decroly: leven om te leren en leren om te leven. Hij richtte diverse scholen in Belgie op, waaronder de eerste reeds in 1907 te Ukkel.

+ La méthode Freinet

Bernard Lepla, 1973-1980, BE, video, fr ov 25'

Deze documentaire is het resultaat van een eindwerk van Bernard Lepla in het kader van zijn
opleiding als journalist. De film toont hoe de beginjaren er in de Brusselse Freinetschool "L’autre école", opgericht door de ouders o.l.v. Anne en Henry Landroit, uitzagen.
www.autre-ecole.org

*Hallo, de buurt
Patrick De Smeyter, B, 1973, 16mm, vo nl st fr / nl ov fr ond 35’*
De school de Buurt in Gent is gebaseerd op projectonderwijs, ouderparticipatie en gelijke kansenonderwijs. Ze werd opgericht in 1973 vanuit kritieken op het (toenmalige) onderwijs.
www.debuurt.be

Na de film volgt er een debat in aanwezigheid van Paul Absil van "L’Autre école", Ludo Merckx van "de Buurt" en Nico Hirtt van de vzw APED (Appel pour une Ecole démocratique www.ecoledemocratique.org).

[ Gratis ]

04.05 > 20:00


Patrick Le Ray, 2007, FR, video, fr ov 54'

In het Frankrijk van begin jaren tachtig richtte Gabriël Cohn-Bendit de experimentele school Saint-Nazaire op voor jongeren, die op de één of andere manier niet passen in het klassieke schoolse systeem. Leerling en leraar zijn er gelijk, samen wordt bepaald wat er geleerd zal worden. Het is dus op de eerste plaats een democratische school. Patrick Le Ray die de school één jaar en een half volgde, filmt deze school in haar dagelijkse functioneren.

+ DAS

Aline Moens & Laure Marganne, 2002, BE, video, fr ov 3'

Deze animatiefilm kwam tot stand door leerlingen van het secundair onderwijs o.l.v. het collectief Graphoui én in opdracht van de Minister van Onderwijs om spijbelen tijdens de middagpauze tegen te gaan...

Aansluitend is er een debat in aanwezigheid van enkele vertegenwoordigers van deze school, maar ook van "Pédagogie Nomade", een Belgisch collectief van "leerkrachten, opvoeders en onderzoekers in de filosofie" die ook zo’n school willen starten in de Ardennen en dit met steun van de Franse Gemeenschap.

[ Gratis ]

10.05 > 20:00


Danny Mydlack, 2006, US, video, ov nl ond,, 75'

Deze documentaire die zich afspeelt in de Amerikaanse Sudbury school "Fairhaven" laat vooral de kinderen aan het woord. Ze vertellen ons o.a. over de reacties van mensen uit hun omgeving op de school. Sudbury scholen zijn democratische scholen waar kinderen volledig vrij zijn om zelfsturend te leren.
newamericanschoolhouse.com

+ SchoolTube [Leerhuis Brussel]

Trisha de Cuyper, 2008, BE, video, nl ov fr ond,, 15'

Het Leerhuis Brussel is geïnspireerd op de Sudbury Valley school van de VS. Ze staat open voor alle jongeren tussen 4 en 18 jaar, er zijn geen klassen. Trisha de Cuyper volgde gedurende één jaar deze nieuwe school in Schaarbeek. Dit soort scholen roept vaak vele vragen op, zoals de grenzen en mogelijkheden van de vrijheid van de kinderen. Maar "het is niet de bedoeling terug te keren naar de vrije opvoeding van de jaren ’60" vertelt Sandra Roobaert van Leerhuis Brussel ons.
www.leerhuisbrussel.be

Na de film zullen we het debat hierover aangaan met de mensen van het Leerhuis Brussel. In aanwezigheid van Trisha de Cuyper.

[ Gratis ]

11.05 > 20:00


Jacques Duez gaf dertig jaar les moraal in het basis- en secundair onderwijs. Gedurende al deze jaren filmde hij de discussies die hij had met zijn leerlingen over de meest uiteenlopende onderwerpen: over de hypocrisie en de liefde, over mens en milieu, over god...
Jacques Duez heeft een zeer aparte stijl van vragen stellen. Hij laat de kinderen volledig vrij praten over wat zij denken. Dan confronteert hij hen met hun eigen reflecties, zij het dan in een ietwat vervormde versie. Dit resulteert in hilarische debatten.

Jacques Duez zal ons verblijden met zijn aanwezigheid en zijn niet aflatend enthousiasme.

[ 3,5 / 2,5 eur ]

18.05 > 20:00


Ernesto weigert naar school te gaan omdat hij er dingen leert die hij niet weet. Hierdoor plaatst hij zijn ouders en de directeur van de school, die allen het beste met hem voorhebben, in een zeer moeilijke positie...
"Les enfants" van Marguerite Duras is de verfilming van het boek "Ah! Ernesto" dat zij schreef in 1971. Deze controversiële schrijfster maakte in totaal zestien films, waarvan "Les enfants" de laatste is. Toen de film destijds werd vertoond in enkele Parijse cinema’s, kon die op weinig belangstelling rekenen. Wij oordeelden er anders over en vinden de manier waarop Duras een onderwerp als dit aansnijdt op z’n minst bijzonder. Het is een film waarbij de dialogen, in de vorm van een filosofisch discours, op de voorgrond treden. Allesbehalve een actiefilm dus, maar wél een literaire fabel vol ironie, melancholie en herkenbaarheid.

[ 5 / 3,5 eur ]

25.05 > 18:00 + 31.05 > 22:00


Costa Natsis & Adam Pianko, 1973, FR, video, ov 80'

"L’école sauvage", verfilmd in de school Decroly in Parijs begin jaren zeventig is zowel vanuit maatschappelijk-pedagogisch als cinematografisch standpunt interessant. De school werd opgericht in 1945 naar het voorbeeld van een Brusselse school, gebaseerd op de nieuwe onderwijsmethode van Belg Ovide Decroly. In 1968, enkele jaren voordat de film werd gemaakt, koos de school voor een meer libertaire koers. De school, die nog steeds bestaat, is gratis én moet voor alle kinderen toegankelijk zijn. In deze film, die een kruising is tussen fictie en documentaire, spelen befaamde acteurs als Rufus en Romain Bouteille er samen met 250 kinderen de hoofdrol, ze spelen er zichzelf. De regisseurs, die maanden in de school verbleven alvorens de eerste beelden op te nemen, tonen de kinderen in al hun spontaniteit. De film is geen didactische film in de klassieke zin van het woord, geen stem die ons tracht te overtuigen wat een goed schoolsysteem is. Hoewel...

+ Poème d’exister

Georges Rebillard, 1969, FR, 16mm, fr ov 16'

Een compositie van tekeningen, gedichtjes en liedjes die de kinderen van de Freinetschool in Vence zelf bedachten.

In aawezigheid van de regisseur Costa Natsis.

[ 5 / 3,5 eur ]

01.06 > 20:00


Na of voor deze films kan je ook rondsnuizen in onze infokiosk. Hier kan je enkele video’s bekijken en teksten of boeken raadplegen zoals bijvoorbeeld over de geschiedenis van Freinet of de filosofie van A.S. Neill. Je kan er ook het boek en de film van Franck Thiriot over "Bonaventure", een libertaire school op het eiland Oléron, bekijken.

24.04 > 01.06



squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 1101
prog: 1100
pos: aval