prog: 1050
squelettes/rubrique-3.html

Marselha, istòria universala

*"Die grote stad, daar kom ik vandaan / De Fransen gebruiken Marseille als naam / Hier kan je sinds de Oudheid Afrika binnengaan / Immigranten bouwen hier aan hun bestaan / Met oorlog en ruzie is het gedaan / Respect voor elkaar, daar herken je ze aan (...) Er zijn Armeniërs en Tunesiërs / Er zijn Italianen, er zijn Marokkanen / Er zijn Algerijnen en Maghrebijnen / Hier zie je de hele mensheid verschijnen / Miljoenen handen bouwden huizen, wegen, treinen / Velen leven gelukkig tussen de fabrieksterreinen / En door al die culturen die Occitanië absorbeert / is er geen een die alleen staat en niet integreert" — "Mijn stad is ziek" ("Ma ville est malade"), Massilia Sound System, 1997.

Marseille, een havenstad met toegang tot de Middellandse Zee, stond in verbinding met de vijf continenten en was dan ook vaak het voorwerp van verlangen en inhaligheid. Sinds de industrialisatie is Marseille een grote immigratiestad; een identiteit die nooit in de smaak is gevallen bij de elite. Vandaag is de "herovering" van de stad bezig; de haven zal getransformeerd worden in een plezierhaven, de industrie wordt vervangen door kantoren, de volkse bewoners door een middenklasse en op de braakliggende terreinen zullen bioscopen verrijzen (Luc Besson, de reeks "Plus belle la vie", enz.) Het plan is duidelijk: van de haven een "Croisette zoals in Cannes" maken, en van het stadscentrum een toeristisch en zakelijk centrum zoals Saint-Tropez of Nice. De twee voornaamste pijlers van dit proces zijn de opening van de TGV-lijn en de realisatie van een ingrijpend stedelijke-ontwikkelingsplan, ’Euroméditerranée’ genoemd. Toch is dit project eigenlijk alleen maar een herhaling van de geschiedenis... Het is ook een universele geschiedenis, want het gaat om processen die in alle grote steden ter wereld aan het werk zijn. Al deze inspanningen op politiek niveau om een sociologische mutatie op gang te brengen, kunnen niet zonder een verandering in het beeld van de stad; er wordt dan ook geen middel onbenut gelaten: communicatie, city marketing, maar natuurlijk ook films en televisie.*



Doorheen de geschiedenis van Marseille en haar complexe relatie met de Franse Staat is de minachting van de elite voor de sociologie van de stad een constante. Van de geaffecteerde Mademoiselle de Scudéry, die in 1647 schreef "de nabijheid van Algerije heeft Marseille te barbaars gemaakt"; tot Pierre Laval, die tijdens de Tweede Wereldoorlog aankondigde dat hij "Marseille wel eens goed zou uitzuiveren, want ze kan het gebruiken". Van Lodewijk XIV, die zijn kanonnen op de stad richtte "uit angst dat het trouwe Marseille, te vaak ten prooi aan opruiingen van enkele misdadigers, de stad of het koninkrijk in de vernieling zal storten uit een te groot verlangen naar vrijheid", tot Louis Fréron, de proconsul van de Conventie, die in 1795 bevestigde: "Marseille is voor altijd ongeneeslijk ziek, tenzij al haar inwoners gedeporteerd worden en er een transfusie van mensen uit het Noorden komt"... Vandaag zeggen de burgemeester Jean-Claude Gaudin en zijn wethouder voor stedelijke ontwikkeling niet veel anders wanneer ze verklaren:"We hebben nood aan mensen die rijkdom creëren. We moeten ons ontdoen van de helft van de inwoners van de stad. Deze stad verdient iets anders".
Door de evolutie van de stad, van het eerste millenium tot nu, in verband te brengen met haar relatie tot de natiestaat en dan met de globalisatie, betoont Alèssi Dell’Umbria zich niet alleen chroniqueur van een klein mediterraans stadje, maar hij beschrijft net zo goed Marseille als Lyon, Shanghai of Brussel...

"Histoire universelle de Marseille. De l’an mil à l’an deux mille" (Universele geschiedenis van Marseille. Van het jaar duizend tot het jaar tweeduizend), Alèssi Dell’Umbria, 2006, 792 bladzijden, uitgeverij Agone:
http://atheles.org/agone/histoireuniverselledemarseille

[ Gratis ]

25.01 > 20:00


René Allio, 1980, FR, 35mm, fr ov , 117'

Voor Alèssi Dell’Umbria is "Retour à Marseille" (Terug naar Marseille) "ongetwijfeld de film die het eerlijkst klinkt" over Marseille. Want in tegenstelling tot de recente films van Robert Guédiguian bijvoorbeeld, probeert de regisseur geen gepolijst beeld neer te zetten van Marseille als een charmant dorpje bewoond door "typische" personages die toch hun plaats niet meer vinden. "Misschien is wat mensen komen zoeken in Marseille wel verdwenen", erkent Guédiguian. En dit is precies wat de film van René Allio laat zien: "het moment waarop de inwoners van Marseille beseffen dat de desintegratie van hun stad onomkeerbaar is".
Michel, die in Italië zijn wortels was gaan zoeken en er een comfortabel leven had opgebouwd, komt terug naar zijn geboortestad Marseille om aanwezig te zijn bij de begrafenis van zijn tante. Na 20 jaar afwezigheid is hij blij zijn familie terug te zien. Maar aan het eind van de begrafenisceremonie wordt zijn auto gestolen door zijn neef. Michel zegt niets aan de politie en gaat op zoek naar zijn auto, waarin hij belangrijke en zelfs compromitterende documenten had laten liggen. Op deze zoektocht herontdekt Michel zijn stad in een nieuw licht; "in deze dubbele beweging van een immigrant heeft Allio de essentie van de nostalgie gevangen, haar meest ware gezicht". Met Raf Vallone, Andréa Ferréol, Ariane Ascaride, Philippe Caubère...

[ 5 / 3,5 euro ]

25.01 > 22:00


Paul Carpita, 1953-1955, FR, 35mn, fr ov , 75'

Welk beeld krijgen we in films van Marseille - waar de eerste films van de gebroeders Lumière werden gedraaid? Meestal postkaartlandschappen... Zelfs Marcel Pagnol negeerde in zijn films het arbeidersmilieu en filmde liever in de studio of in kunstmatige decors (maar hij deinsde er bijvoorbeeld niet voor terug een Provençaals dorp met alles erop en eraan te reconstrueren)... Paul Carpita stelde zich een heel andere uitdaging: een fictiefilm maken over de staking uit 1953 van dokwerkers tegen de oorlog met Indochina, maar met niet-professionele acteurs (dokwerkers) en op de echte locatie, ondanks het verbod. Maar het regime laat zich niet om de tuin leiden. De avond van de première worden de kopieën van de film in beslag genomen op bevel van het hoofd van de politie. Deze censuur, die geen enkele reactie uitlokt in het filmmilieu noch binnen de Communistische Partij waar Carpita deel van uitmaakte, werd pas opgeheven in... 1989. Op basis van twee teruggevonden kopieën, waarbij uit één alle subversieve passages waren geknipt, is "Le rendez-vous des quais" gerestaureerd en opnieuw gemonteerd, maar er ontbreken definitief 15 minuten. Sindsien kunnen we zien dat deze ’rendez-vous’ er een is tussen de geliefden en de dokwerkers; die van de fictie (de liefde tussen Robert en Marcelle) en van de documentaire (het dagelijks leven van vrouwen, kinderen en dokwerkers, de staking, de sociale crisis, het koloniale conflict)...

[ 5 / 3,5 euro ]

31.01 > 22:00 + 10.02 > 18:00


Florence Lloret, 2007, FR, video, fr ov , 75'

Marseille, Joliette: een volkswijk vlak naast de haven. Hier, met zicht op zee, doemt een nieuwe wereld op, die beetje bij beetje de oude bedekt. In de woorden van de autoriteiten of de ontwikkelaars heeft Joliette "vele troeven: een strategische ligging tussen de haven en het stadscentrum en een perfecte toegankelijkheid". Tegelijkertijd met de bouw van een nieuwe zakenwijk, verbindt Euroméditerranée zich ertoe een echte dienstenwijk te ontwikkelen voor de kantoorbedienden en voor de nieuwe inwoners. Florence Lloret, een kunstenares uit de theaterwereld, en haar camera getuigen van deze langzame verschuiving. Wat moet er worden van degenen die er wonen? Hoe kijken zij naar de transformatie van hun wijk? Hoe zullen zij evolueren in het Joliette van morgen? En hoe zal deze wijk er uitzien? Wat is het droombeeld van degenen die deze verandering orchestreren?

[ 5 / 3,5 euro ]

26.01 > 19:00


Patrick Talliercio, 2006, FR, fr ov , 65'

De rue de la République in Marseille is een verkeersader uit de 19de eeuw in Haussmann-stijl die de oude haven met de havenstations verbindt. Spijtig genoeg voor de ontwikkelaars van die tijd (buitenlandse investeerders die door hun projecten tot het faillissement gedreven werden) hebben de appartementen nooit de bourgeoisie kunnen aantrekken voor wie ze eigenlijk bedoeld waren. Het is dit "stedelijk euvel" dat de huidige ontwikkelaars van "Marseille-République" nu willen verhelpen, gefinancierd door de overheid en het Amerikaanse investeringsfonds Lone Star.
Duizend appartementen: meteen al een belangrijke potentiële bijdrage voor de invoer van Marseillanen new-look, met een forse koopkracht en indien mogelijk uit het Noorden. Uiteraard moeten de inwoners nog "overtuigd" worden om hun plaats af te staan. Voor de camera van Patrick Talliercio getuigen ze van de manier waarop ze behandeld worden tijdens deze "rehabilitatie" die meer weg heeft van een grote sociale schoonmaak.

Gevolgd door een discussie met Patrick Talliercio.

[ 3,5 / 2,5 euro ]

26.01 > 21:00


squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 1051
prog: 1050
pos: aval