prog: 638
squelettes/rubrique-3.html

Alternativen

De geïnstitutionaliseerde psychiatrie liet velen ontevreden achter. In 1972 ontstond in België een internationaal netwerk "Alternatief voor de Psychiatrie", verbonden met Guattari en La Borde. Dit netwerk brengt individuen en groepen samen die willen breken met de bureaucratische, gecentraliseerde organisatie van geestelijke gezondheidszorg. In die periode ontstonden in België verschillende verenigingen en diensten voor geestelijke gezondheidszorg, waaronder La Gerbe, dat nog steeds actief is. Gemeenschappelijk doel was psychisch wankele mensen opnieuw sociale banden te laten aangaan met en in de maatschappij. Uit die tijd dateert ook de therapeutische gemeenschap "La Devinière" en de vzw "l’Autre lieu" die er niet voor terug schrokken zichzelf voortdurend in vraag te stellen. In het buitenland, meer bepaald in Québec, ontwikkelden zich gedurende jaren zelfhulpgroepen voor gebruikers van psychiatrie die een alternatief zochten via een eigen beheer van medicatie en via rehabilitatie in de samenleving. Vandaag heeft de geïnstitutionaliseerde psychiatrie de term "alternatief" gerecupereerd en gereduceerd tot een simpel label, ontdaan van de kritische en vernieuwende aspecten.



Renaud Victor, 1975, FR, 35mm, fr ov , 93'

prog: 0
Sorry, no Dutch version for this article.
French [fr] or English [en] page.
12.11 > 22:00 + 04.12 > 22:00


Renaud Victor, 1975, FR, 35mm, fr ov , 93'

"Als je je te lang met hen inlaat, dan kan je ervan op aan een schop onder je achterste te krijgen" (F.D). Fernand Deligny dat is een lijn, lijnen, die opmerkelijke "lignes d’erres" (transcripties van de verplaatsingen en de handelingen van spraakgestoorde kinderen) die Gilles Deleuze en Felix Guattari deden dromen. Het is ook in 1945, zijn boek "Lastige zaadkorrels. Raadgevingen aan opvoeders die er iets mee zouden willen doen" ("Graine de crapule. Conseils aux éducateurs qui voudraient la cultiver").

In 1969 installeert hij zich definitief in een klein huisje in de Franse Cevennen en creëert daar een netwerk van "nabije aanwezigheden" ("présences proches"). Er was eens een WIJ en het is net daar dat die film-blocnote-aantekeningen ons brengt. Daar, VER. Ver van die "plaatsen voorzien voor", "expressplaatsen", "plaatsen helemaal gemaakt om". VER van de onderdrukkende "wet van de taal". Middenin de Cevennen, middenin een "poging": lijnen trekken "teneinde te zien wat ons niet aangaat"; "teneinde dat te zien wat onzetalige blinde vlek zo moeilijk kan zien". Deze film-neemt-zijn-tijd, volgt het ritme van de "pogingen" en vermengt: een oude koffiekan, vier platte stenen, het voedsel op het vuur, het water, het vuur, de beschutting, het territorium, de trajecten.... Gemoedsrust. "Niemand probeert te achterhalen wat hen mankeert, wij zijn op zoek naar wat ons ontbeert om te bestaan in hun ogen". Een film-hommage ook, aan ce gamin-là, Janmari.

12.11 > 22:00 + 04.12 > 22:00


Jean-Claude Lauzon, 1992, CA, 35mm, ov fr & nl ond,, 110'

prog: 0
Sorry, no Dutch version for this article.
French [fr] or English [en] page.
20.11 > 22:00


Jean-Claude Lauzon, 1992, CA, 35mm, ov fr & nl ond,, 110'

Hij heet Léolo. Léolo Lozone. Hij leeft omringd door een licht gestoorde familie. Zijn moeder bezat de kracht van een boot drijvende op een zieke oceaan. Zijn vader was ervan overtuigd dat gezondheid samenhing met de stoelgang. Dan waren er nog zijn zussen, Rita en Nanette, en zijn broer, Fernand, waarvan hij hield omwille van zijn tedere onwetendheid. En zijn grootvader, toch de kwaadste niet, had tot twee keer toe geprobeerd hem te vermoorden. Het leek alsof de erfenis van de grootvader deze op hol geslagen familie had aangestoken en dat een kleine, overbodige cel in ieders hersenen was gedrongen. Om niet gek te worden, leest en schrijft Léolo en hij vlucht in de liedjes van zijn mooie Siciliaanse buurvrouw.

Deze film confronteert ons met erfelijkheid. Kunnen we er werkelijk aan ontsnappen? Welke individuele verzetsmogelijkheden kan een kind inbrengen tegen het universum van een sociaal en psychisch zieke familie?

20.11 > 22:00


+ La forteresse sentimentale

Thierry Le Merre, 1997, FR, video, fr ov , 52'

Vijvenveertig jaar duurde de psychiatrische ballingschap van Louis Marie, van de ene instelling naar de andere, gecofronteerd met lobotomie, verkrachtingen, de isoleercel, honger, de dwangbuis, de door medicatie veroorzaakte afstomping. Tenslotte zal hij zijn vrijheid herwinnen, door langzaam in gefilmde interviews die hij met de hulp van artsen maakt, de geschiedenis van deze helse ketening te construeren. Stap voor stap volgt Thierry de Merre Louis, die de plaatsen van zijn psychiatrische dooltocht opnieuw bezoekt - en wiens woorden de onmenselijkheid van een gestichtspsychiatrie schetsen. Thierry le Merre draagt er zorg voor Louis’ verhaal met geneeskundige rapporten en archieffoto’s te confronteren en zet deze documentaire kracht bij met uittreksels uit Louis’ gefilmde interviews, evenzoveel fragmenten van een verdwaald leven in de psychiatrie.

+ Maboul Palace

Video-atelier van «Code de l'Equipe», 2003, BE, video, fr ov , 20'

De wens van de deelnemers om een komedie te maken over hospitalisatie in de psychiatrie ligt aan de basis van dit project. Gebruik makend van de vertelstructuur knoopt dez film aan bij de indrukken zoals gebruikt zijn in films als "Jumanji", "The Cube" of "The Prisoner", van indrukken, gevoelens en herinneringen van patiënten van de Code die hun verblijf in een instelling vertellen. Vervolgens werd een speels universum ingebeeld: Paul Cambier, een mens zoals zoveel anderen, wordt plots uit zijn bekende omgeving gekatapulteerd en belandt in Maboul Palace waar hij geleidelijk aan kennis maakt met de regels.

+ Ontmoeting :
Luc Vigneault is ex-patiënt en mentaal gezondheidsconsultant. Hij spreekt over het bijstandsnetwerk van gebruikers en professionelen in Quebec, en over zelfbeheer van medicatie.

http://www.cam.org/~agidd/presentation.html

21.11 > 18:00


prog: 0
Sorry, no Dutch version for this article.
French [fr] or English [en] page.
21.11 > 18:00


+ Des grilles dans la tête

Guy Lejeune, 1980, BE, video, fr ov , 50'

"Des grilles dans la tête" werd 20 jaar voor Benoit Dervaux’ "La Devinière" (1999) gedraaid en toont dezelfde bewoners, maar dan als kind of adolescent. Guy Lejeune trachtte zo dicht mogelijk bij dit in België nieuwe experiment te blijven. Hij gaat geheel op in het universum van deze kwetsbare wezens die zogezegd verloren zijn voor de psychiatrische instelling. Lejeune nodigt de protagonisten uit tot spreken en filmt hen "natuurlijk", met veel tederheid en omzichtigheid. De bewoners maken hutten, vinden spelletjes uit, tekenen, smeden onderlinge banden... Er is verzorging noch medicatie. Er worden geen workshops of activiteiten georganiseerd. Dikwijls heeft de familie de banden verbroken. In deze omgeving ontsnappen de bewoners aan de slechte behandeling van een instelling. Toch is het niet de beste optie, aldus Michel Hock, maar het is wel beter dan het asiel dat hen om zeep hielp. De film kreeg indertijd de Gouden Sleutel op het Internationaal Filmfestival van de Psychiatrie van Lorquin.

+ Ontmoeting :
Onze genodigde, Michel Hock, psycholoog van opleiding, opende La Devinière in 1974. Het werd een therapeutisch oord dat ongeneeslijk verklaarde en door iedereen afgewezen kinderen onthaalt. Psychiatrie noch pedagogie reikten hen de hand. Michel Hock accepteert hen, zonder enig vooroordeel. Volgens de oprichter van La Devinière staat de psychiatrie vandaag onder invloed van de farmaceutische industrie. Het is een "chemische" opsluiting geworden. La Devinière tracht het leed te beperken en is een eerbetoon aan menselijkheid.

25.11 > 20:00


prog: 0
Sorry, no Dutch version for this article.
French [fr] or English [en] page.
25.11 > 20:00


Das Weisse Rauschen

Le bruit blanc

Hans Weingartner, 2000, DE, 35mm, ov eng ond,, 106'

prog: 0
Sorry, no Dutch version for this article.
French [fr] or English [en] page.
27.11 > 18:00 + 05.12 > 22:00


Das Weisse Rauschen

The White Sound

Hans Weingartner, 2000, DE, 35mm, ov eng ond,, 106'

"Voor de dokters was ik een schizofreen, maar voor het merendeel van de wereld was ik gewoon een idioot. Eigenlijk vond ik het niet belangrijk hoe de mensen me noemden. Ik zocht simpelweg naar een leven dat bij me paste." Lukas (Daniel Bruhl, meneer "Goodbye Lenin") zoekt een leven dat hem bevalt. Hij gaat op weg naar Keulen om zijn zus terug te zien die serveerster is in een bar. Zo ontvlucht hij zijn kleurloos bestaan in de provincie. Wanneer hij hallucinerende middelen heeft genomen, lijkt alles radicaal te veranderen, en zijn nachtmerrie begint. Hij hoort stemmen en raakt geobsedeerd door het idee dat zijn familie, en vervolgens de hele wereld, zich tegen hem keert. Het bijzondere van "White Sound" is de connectie tussen de perceptie van Lukas en de visuele- en geluidseffecten. In plaats van in gesloten familiekring te blijven, volgt de film, als een road-movie opgebouwd, Lukas op zoek naar "maagdelijk geluid".

Deze debuutfilm gaat over de moeilijkheid om te communiceren en behandelt het onderwerp schizofrenie op een gevoelige manier door de kwetsbaarheid van deze aandoening op een juiste manier te tonen.

27.11 > 18:00 + 05.12 > 22:00


André Van In et Vincent Blanchet, 1979, BE, 35mm, nl ov fr ond,, 93'

prog: 0
Sorry, no Dutch version for this article.
French [fr] or English [en] page.
27.11 > 20:00


André Van In & Vincent Blanchet, 1979, BE, 35mm, nl ov fr ond,, 93'

Eind jaren 70 gaan Vincent Blanchet en André Van In gedurende een 16-tal maanden filmen in Geel, een gemeente op 45 km van Antwerpen, waar een aantal geesteszieken zonder verplichting in gezinnen geïntegreerd zijn en er onbevooroordeeld hun dagdagelijks leven delen. Sinds de 13e eeuw is het een traditie van religieuze oorsprong (Sint-Dympna is de patroonheilige van de krankzinnigen) om zwakzinnigen te onthalen. Dit onthaal neemt de vorm aan van een therapeutische ontmoetingsplaats, de "open door" zoals dat heet in het jargon. In 1978 leeft Geel nog steeds op het ritme van deze mensen, die in de loop der jaren een beetje zoals de kinderen van de bewoners geworden zijn, hun vrienden, boerderijhulp of oppas. Ze steken een handje toe op de boerderij en nemen hun plaats in binnen het landschap. De inwoners van Geel staan niet meer verbaasd van de soms bizarre streken die ze uithalen. Geel slaat groen uit van al wie niet gelooft in het opnemen van mentaal zieken in familieverband, als volwaardig alternatief op de psychiatrische instellingen. Het fenomeen vond trouwens ook elders weerklank: in Italië maakte Franco Basaglia werk van een beleid voor maatschappelijke herintegratie van krankzinnigen, en dichter bij ons passen ook de gemeenschapshuizen van Peuls in het rijtje.

27.11 > 20:00


Daniel Karlin, 1974-1975, FR, video, ov fr ond,, 60'

Deze televisie-uitzending is een deel uit een reeks van 4 documentaires die een portret schetsen van Bruno Bettelheim (1903-1990), Amerikaans psychoanalyticus van Oostenrijkse afkomst. De reeks werd uitgezonden onder de titel "Een andere blik op de waanzin" ("Un autre regard sur la folie"). Met Marcia ontdekken we de wereld van een klein autistisch meisje, opgesloten in haar stilzwijgen, en van het therapeutische proces van de ploeg rond Bettelheim, de "orthogenetische school van (de universiteit van) Chicago" - een poging om met haar in contact te treden. We komen meer te weten over de geprivilegieerde affectieve relatie die Marcia met haar pedagoge zal onderhouden. De orthogenetische school van Chicago zag in 1947 het licht. Ze biedt autistische kinderen een "totaal therapeutisch milieu", waarvan het levenskader en de solidariteit die verzorgers en patiënten verenigt, de geest en het "cement" uitmaken. De behandeling berust op een basisprincipe: het kind een op elk moment gunstige omgeving verschaffen. Het dagelijkse leven van het instituut is aan geen enkele disciplinaire maatregel onderworpen, waarbij het personeel alles wat het kind doet, moet respecteren. De zeldzame tussenkomsten hebben tot doel het kind te beschermen en gerust te stellen, en de enige verboden die worden ingesteld, zijn die waarvan men denkt dat ze een therapeutisch effect zullen hebben.

+ Seuls

Olivier Smolders & Thierry Knauff, 1989, BE, 35mn, zonder dial, , 12'

De onbestendigheid der dingen, hier ontkend door de dwangbewegingen van autistische kinderen, als ultieme bekkentrekkerij naar de dood.

05.12 > 18:00


prog: 0
Sorry, no Dutch version for this article.
French [fr] or English [en] page.
05.12 > 18:00


prog: 0
Sorry, no Dutch version for this article.
French [fr] or English [en] page.
05.12 > 20:00


Het Spaanse Colifata betekent kierewiet. Sinds een tiental jaren weerklinken in de straten van Buenos Aires en heel Latijns-Amerika de stemmen van de colifatitas en colifatitos, van de mannen en vrouwen die in de psychiatrische kliniek van la Borda, in het hartje van Argentinië, verblijven. De radio der gekken geeft een stem aan degenen naar wie men niet meer luistert. Geanimeerd door een psychotherapeut vertellen de krankzinnigen over hun leven, over wat hen bezighoudt, ze zingen, debatteren, lezen hun gedichten voor... De uizending is minstens even belangrijk voor de makers als voor het publiek. De luisteraar wordt geconfronteerd met verborgen waanzin en de gek hervindt sociale banden waar het hem zo vaak aan ontbreekt.

+ Vigade? [Hoe gaat het?]

François Pirotte, 2001, BE, video, fr ov , 50'

Een groep van 9 psychotische adolescenten vertellen over hun gezamenlijk vakantieverblijf in Luxemburg, voor de eerste keer ver weg van hun gewone leven. Ze zijn anders, praten anders, en elk vindt zijn of haar ritme, zijn of haar vakantie. Film, muziek en fotografie staan ten dienste van de therapie rond zelf- en spiegelbeeld, verbeelding, het symbolische en het reële. Naar een idee van Alessandro Damazzio en Frédéric Bourlez van de vzw "La Porte Ouverte", die zijn film zal komen voorstellen.

05.12 > 20:00


squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 652
prog: 638
pos: aval