Avi Mograbi

*Avi Mograbi is sinds 2000 een vaste gast in Nova. Wij ontmoetten hem voor het eerst op het documentairefestival van Lussas, Frankrijk. Zijn opstelling als regisseur wordt dankzij zijn nietsontziende en tegelijkertijd lucide humor een ondervragingsmethode die de constructie van leugens en verbeelding doorprikt en die de misverstanden en de ambiguïteit van de Israëlische maatschappij op de korrel neemt. Verleid als we waren door de werkwijze van deze inventieve iconoclast, volgden wij sindsdien zijn parcours met grote belangstelling. Behalve zijn laatste langspeelfilm "Avenge but one of my Two Eyes (Pour un seul de mes deux yeux)", die voor het eerst en heel uitzonderlijk ook uitkwam in de Belgische filmzalen, werden al zijn films reeds vertoond in de Nova. Allemaal? Toch niet: "The Reconstruction", sinds kort ook met ondertitels verkrijgbaar, ontbrak nog op het lijstje. Ziehier dé gelegenheid om deze debuutdocumentaire van Avi Mograbi te ontdekken, en om daarover met de regisseur himself te komen praten want wij wisten hem alweer te strikken voor een ontmoeting in de Nova. Afspraak op 18 februari, waar Avi Mograbi niet alleen zijn eigen film zal inleiden en bespreken, maar ons tevens zal laten kennismaken met de recente werken van twee andere Israëlische documentairemakers: "Arna’s Children" en "Bil’in Habibti".*

"Ik probeer geen onderscheid te maken tussen openbare gebeurtenissen en deze in mijn privé-leven. Zeker, de meeste van mijn landgenoten denken zoals ik dat de politieke situatie (met betrekking tot de bezetting van de Palestijnse gebieden) ondraaglijk is. Maar zij laten deze ondraaglijkheid niet binnen in hun leven, zij gaan ervan uit niet te hoeven handelen om deze situatie te veranderen en om hun eigen verantwoordelijkheid ten opzichte ervan op te nemen." (Avi Mograbi)

Youssef kwam om in een zelfmoordaanslag in 2001. Ashraf werd neergeschoten door het Israëlische leger in 2002. Alla voerde het bevel over een leger verzetstrijders tot aan zijn dood in 2003. In de jaren tachtig waren deze mannen de veelbelovende kindacteurs van een theatergroep in het vluchtelingenkamp Jenine. De groep werd gesticht door de regisseur Juliano Mer Khamis en zijn moeder Arna, zelf afkomstig uit een zionistische familie maar getrouwd met een Palestijn. De repetities en de voorstellingen werden destijds gefilmd door Juliano Mer Khamis. In april 2002 keerde hij terug naar Jenine om te achterhalen wat er van de kinderen geworden was, welke keuzes ze hadden gemaakt en hoe ze hun weg vervolgd hadden. Het resultaat is een gewelddadige film zonder toegevingen, een beangstigend groepsportret over een verloren generatie Palestijnen, hiertoe veroordeeld door de Israëlische bezetting.

http://arna.info

In 1982 weigert Mograbi legerdienst tijdens de oorlog tegen Libanon. De toenmalige Minister van Defensie, Arik Sharon, is sindsdien uitgegroeid tot de sterkste man van de Likoud. Bij het naderen van de verkiezingen in 1996 besluit Mograbi om het portret te schilderen van deze man, die hij verafschuwt maar die hem tegelijkertijd ook fascineert. In een eerste periode motiveert Tammi, Mograbi’s vrouw, de documentairemaker tot het maken van deze film, waarvan zij beiden geloven dat het de zwanenzang van Sharon zal worden. Alleen laat Sharon zich niet zomaar benaderen. In een tweede periode kruisen de wegen van Mograbi en Sharon zich steeds vaker, en laat Sharon zich bovendien gewillig filmen, terwijl Tammi zich steeds heftiger verzet tegen het voortzetten van de opnames, zozeer zelfs dat zij haar man verlaat. Mograbi laat de menselijke kant zien van een politicus wiens misdaden nochtans niet anders kunnen dan afkeer opwekken: de herinneringen aan de slachtpartijen van Sabra en Chatila spoken doorheen de film, alsof zij ons ervan moeten weerhouden om niet ook te vallen voor de verleidingskunstjes van Sharon.

In december 1983 wordt een Joodse adolescent uit Haifa gekidnapt, vermoord en vervolgens verkracht. Vijf Arabische bedienden van een wijksuperette worden beticht van deze gruweldaad en komen levenslang achter de tralies te zitten. De uitspraak is gebaseerd op hun eigen getuigenissen, maar 17 jaar na hun arrestatie eisen de vijf hun onschuld op. De film is opgebouwd rond de video-opname van de reconstructie van de moord, op het moment dat de beschuldigden overgaan tot bekentenissen. Stap voor stap reconstrueert Avi Mograbi het politieonderzoek en het gerechtsproces, op zodanige wijze dat hij zich recht in het hart van de twijfel zelf nestelt, en zo de ontknoping van de waarheid in vraag stelt.

In 2002 beslist de Israëlische regering om een barrière op te trekken in de bezette gebieden, officieel om de kolonies te beschermen tegen eventuele aanslagen. Geconfronteerd met de bouw van deze muur op hun grondgebied, gaan de bewoners van het Palestijnse dorpje Bil’in over tot vreedzame betogingen in een poging om de bulldozers terug te drijven. Ook meer en meer Israëliërs die het niet langer eens zijn met de beslissingen van de overheid vervoegen de betogersrangen in Bi’lin. Week na week wordt hun strijd gefilmd door Shai Carmeli Pollak. Zij aan zij met de dorpsbewoners, ondervragen de Israëliërs de militaire patrouilles van Tsahal. Deze blokkeren de weg voor de manifestanten, en zij deinzen er allerminst voor terug om hun wapenarsenaal boven te halen: rubberkogels, traangas, luidsprekers met ondraaglijk schrille geluiden... Balans: ongeveer 1000 gewonden en 11 doden sinds 2004. Tegen dit geweld wapenen de bewoners van Bil’in zich met een onwrikbare vastberadenheid en een onuitputtelijke creativiteit. Elke week opnieuw proberen ze een nieuwe actie te vinden om de soldaten te verschalken.