> Boris Lehman

C’est toujours un plaisir de présenter Boris Lehman, ce cinéaste existentiel compulsif qui est aussi l’un des fidèles spectateurs du Nova depuis sa création. Cette fois, Boris nous propose à côté de quelques raretés, ses toutes dernières pérégrinations ciné-introspectives, pour la plupart inédites en Belgique, alors qu’il annonce dans sa der des ders, à savoir "Funérailles (de l’art de mourir)", qu’il arrête pour de bon le cinéma ! Selon ses dires, Boris aura produit et réalisé près de 500 films au cours des cinquante dernières années. Il est vrai qu’il filme comme il respire, réalisant plusieurs films en même temps, tout le temps, alors que d’autres sont en vacances entre deux tournages, ou espèrent qu’on leur donne l’argent nécessaire pour entâmer leur prochain film. Via une économie de moyen, sa caméra 16mm et une équipe réduite à son chef opérateur et lui-même, Boris a choisi l’indépendance totale. Narcissiques et ennuyants pour certains, les films de Boris Lehman sont pour d’autres tout le contraire, s’appréciant comme du bon vin. Cinéaste de la première personne, il n’hésite pas à se mettre à nu, jusqu’à se moquer de lui-même. Mais surtout, cet homme qui se dit timide dans la vie, prend le médium cinéma pour ce qu’il est, un moyen d’aller à la rencontre de l’autre et du monde, et de le partager. Boris Lehman sera présent à chaque séance de ces deux week-ends centrés sur son cinéma singulier. Une occasion de le rencontrer en personne, et qui sait, de le persuader de continuer de filmer…

www.borislehman.be
http://www.borislehman.be


Het is steeds weer een genoegen om Boris Lehman te mogen voorstellen. Deze cineast die obsessief films draait is eveneens een van Nova’s trouwe toeschouwers van in het begin. Dit keer stelt Boris ons behalve enkele curiosa zijn laatste film-introspectieven voor die voor het merendeel onuitgegeven zijn in België. Tegelijk verkondigt hij in zijn aller-allerlaatste film, te weten "Funérailles (de l’art de mourir)", dat hij voorgoed stopt met filmen ! Volgens eigen zeggen heeft hij meer dan 500 films gemaakt op 50 jaar tijd. En het is ook echt zo dat hij filmt zoals hij ademhaalt, aan verschillende films tegelijk werkt, onophoudelijk, terwijl anderen vakantie nemen tussen twee films door, of hopen op de nodige financiering voor hun volgende. Maar niet zo Boris. Die heeft gekozen voor totale onafhankelijkheid, met karige middelen, zijn eigen 16mm camera en een ploeg die enkel bestaat uit een cameraman en hijzelf. Narcistisch en vervelend volgens de enen, en helemaal het tegenovergestelde voor anderen die hem waarderen als een goede fles wijn met al zijn subtiele aroma’s. Cineast in de eerste persoon enkelvoud, aarzelt hij niet om zich helemaal bloot te geven en de spot met zichzelf te drijven. Maar vooral, deze man die over zichzelf beweert dat hij verlegen door het leven gaat, neemt het medium film voor wat het is, een middel om de andere en de wereld te ontmoeten, en te delen. Boris Lehman zal present zijn tijdens de twee weekends waarin wij zijn unieke oeuvre vertonen. Een gelegenheid om de man persoonlijk te ontmoeten, en wie weet, hem ervan te overtuigen verder te filmen...


Mes entretiens filmés #1

Sorte d’abécédaire de Boris Lehman par dialogues interposés, "Mes entretiens filmés" commence en 1995 et ne sera achevé que 18 années plus tard, alors que le cinéaste pensait au départ arrêter le cinéma ! Divisé en trois chapitres, on y croise près d’une cinquantaine d’interlocuteurs dont des personnalités bien connues des cinéphiles avertis. Chacun y parle cinéma, en commençant par celui de Boris Lehman, mais aussi de la vie en général. De prime à bord, on craint à l’auto-célébration d’un homme créant sa propre légende. Il n’en est rien. Passionnantes, les conversations s’enchaînent, certains propos ayant un caractère universel, philosophique, ou simplement humoristique. Des extraits de films antérieurs, voire jamais montrés jusque là, introduisent le cinéma du Boris d’alors, en ponctuation des courtes discussions mises en scène suivant les opportunités des rencontres et les aléas d’un tournage fauché, quitte à parfois se répéter. On y retrouve face caméra certains collaborateurs du cinéaste interrogateur, mais aussi l’une ou l’autre performance de Boris dont sa mémorable auto-momification de pellicule à la fin du second chapitre. Alors qu’au troisième chapitre, une place prépondérante est donnée aux cinéastes ayant adopté comme Boris ce genre si particulier du journal filmé. "Mes entretiens filmés" est en fin de compte un autoportrait sincère en forme de multiples portraits, mâtiné d’une ode au cinéma indépendant et à l’amitié.

Chapitre I - avec Dimitri De Clercq, Luc Rémy, Henri Storck, Philippe Simon, Jean-Marie Buchet, Serge Meurant, Daniel Fano, Patrick Leboutte, François Albera, Fabrice Revault d’Allonnes, Dominique Noguez, Dominique Païni et Jean-Pierre Gorin.

04.02 > 18:00
Mes entretiens filmés #1

Een soort van ABC van Boris Lehman via dialooggesprekken. "Mes entretiens filmés" begint in 1995 en zal pas 18 jaren later helemaal afgewerkt zijn, terwijl de filmmaker in het begin dacht te stoppen met filmen... In drie hoofdstukken komen we een vijftigtal gesprekspartners tegen waaronder enkele die zeer goed bekend zijn bij filmliefhebbers. Iedereen heeft het er over cinema, met als vertrekpunt die van Boris Lehman, maar ook over het leven in het algemeen. Op het eerste gezicht zou het misplaatste navelstaarderij kunnen zijn van iemand die wil uitgroeien tot een levende legende. Niets is minder waard. De boeiende, vaak humoristische dialogen van universele en filosofische aard volgen elkaar op. Fragmenten uit vroegere films, die voorheen nooit vertoond waren, leiden de cinema van Boris Lehman in, afgewisseld met korte geënsceneerde gesprekken naargelang de kansen die de ontmoetingen scheppen. We komen er medewerkers van Boris tegen, maar zien ook performances zoals de memorabele automummificatie in pellicule op het einde van het tweede hoofdstuk. In het derde hoofdstuk komen cineasten aan bod die net als Boris de kunst van het gefilmde dagboek beoefenen.
"Mes entretiens filmés" is een eerlijk en gelaagd zelfportret vermengd met een eerbetoon aan de onafhankelijk film en aan de vriendschap.

Hoofdstuk I - met Dimitri De Clercq, Luc Rémy, Henri Storck, Philippe Simon, Jean-Marie Buchet, Serge Meurant, Daniel Fano, Patrick Leboutte, François Albera, Fabrice Revault d’Allonnes, Dominique Noguez, Dominique Païni en Jean-Pierre Gorin.

04.02 > 18:00
Mes entretiens filmés #2

Présentation > voir Mes entretiens filmés #1

Chapitre II - avec Jean Rouch, Saguenail Abramovici, Regina Guimarães, Rachel Fajersztajn, Naum Kleiman, Freddy Buache, Jonas Mekas, Ulrich Gregor, Françoise Lebrun, Robert Kramer, Stephen Dwoskin, Noël Godin, Antoine-Marie Meert, Daniel De Valck, Claudia von Alemann et Nadine Wandel.

05.02 > 17:00
Mes entretiens filmés #2

Voorstelling > zie Mes entretiens filmés #1

Hoofdstuk II - met Jean Rouch, Saguenail Abramovici, Regina Guimarães, Rachel Fajersztajn, Naum Kleiman, Freddy Buache, Jonas Mekas, Ulrich Gregor, Françoise Lebrun, Robert Kramer, Stephen Dwoskin, Noël Godin, Antoine-Marie Meert, Daniel De Valck, Claudia von Alemann en Nadine Wandel.

05.02 > 17:00
Mes entretiens filmés #3

Présentation > voir Mes entretiens filmés #1

Chapitre III - avec Inbal et Natalie Yalon, Robert Daudelin, Serge Ouaknine, Micha Iampolski, Jean Rouch, René Vautier, Marcel Hanoun, Gérard Courant, David Perlov, Meriam Kerkour, Charlotte Grégoire, Frédérique Devillers, Catherine Libert, Stefanie Bodien, Marie-Puck Broodthaers, Yaël André et Nadine Wandel.

05.02 > 20:30
Mes entretiens filmés #3

Voorstelling > zie Mes entretiens filmés #1

Hoofdstuk III - met Inbal en Natalie Yalon, Robert Daudelin, Serge Ouaknine, Micha Iampolski, Jean Rouch, René Vautier, Marcel Hanoun, Gérard Courant, David Perlov, Meriam Kerkour, Charlotte Grégoire, Frédérique Devillers, Catherine Libert, Stefanie Bodien, Marie-Puck Broodthaers, Yaël André en Nadine Wandel.

05.02 > 20:30
Album 1

"Film-brut, de famille sans la famille, Album 1, dans son exploration technique et esthétique, atteignait le degré zéro du cinéma. Aussi y voyait-on notamment une gare sans arrivée de train, l’entrée d’un directeur dans son usine, un repas de bébé, la lecture des tarots, l’arroseur non arrosé et même un lion du Potemkine." (Boris Lehman)

Conçu pour le premier festival national du film super 8, "Album 1" est une expérimentation de Boris Lehman qui filme et se fait filmer par 150 personnes à Bruxelles et ses environs. Un film libre grâce au format léger du Super 8, où l’on croise une ribambelle d’amis cinéastes ou autres du Boris de cette époque. Déjà découvert au Nova en avril 2001, "Album 1" nécessite une intervention musicale et verbale. La professeur de piano de Boris, Fanny Tran, relèvera le défi du live soundtrack, alors que Boris Lehman prêtera sa voix, avec la complicité du public, aux citations de William Burroughs, Henri Michaux et... Boris Lehman.

En guise de prologue, le cinéaste mélomane nous gratifiera aussi d’un petit récital au piano, don musical acquis avant qu’il ne filme le moindre plan...

04.02 > 21:00
Album 1

“Film-brut, over familie zonder familie, Album 1, die in zijn technische en esthetische verkenning de graad nul van cinema bereikt. Zo zien we er onder andere een station zonder trein, de binnenkomst van een directeur in zijn fabriek, een baby-maaltijd, het lezen van de tarotkaarten, de niet begiete begieter en zelfs een leeuw van Potemkine." (Boris Lehman)

Bedacht voor het eerste nationale super 8 filmfestival is "Album 1" een experiment van Boris Lehman die 150 personen filmt en zich door hen laat filmen in Brussel en omgeving. Een vrije film dankzij het super8-formaat waarin we een trits vrienden-filmmakers ontmoeten van Boris uit die tijd. "Album 1" vereist een muzikale en verbale tussenkomst. De pianolerares van Boris, Fanny Tran, neemt de handschoen op, terwijl Boris Lehman zijn stem verleent om met medewerking van het publiek citaten te lezen van William Burroughs, Henri Michaux en... Boris Lehman.

Bij wijze van proloog, trakteert de cineast-muziekliefhebber op een klein pianorecital, een talent dat hij al beoefende nog voor hij ooit een camera aanraakte...

04.02 > 21:00
Before the beginning

Film à quatre mains, celles de Boris Lehman et du cinéaste américain Stephen Dwoskin, où les plans s’improvisent selon ce que l’autre a filmé, en une tentative de rapprochement entre deux hommes dont le langage et les obsessions ne se ressemblent pas. Quoique. Boris tente d’imiter Stephen, et vice versa, donnant quelques scènes cocasses sans pour autant que le film se trouve. Une connivence s’installe cependant et un dialogue se crée malgré la collision de deux mondes différents. Stephen, en chaise roulante depuis son enfance, reste flegmatique. Boris semble plus déterminé à terminer avec succès le jeu. Tourné à Londres en 2005 et 2006, entrecoupé d’extraits de films antérieurs et révélateurs du style respectif des cinéastes auto-réflexifs, "Before the beginning" connaîtra trois versions différentes. C’est la dernière en date qui est présentée ici, malheureusement inachevée en raison du décès en 2012 de Stephen Dwoskin.

25.02 > 19:00
Before the beginning

Een quatre-mains-film van Boris Lehman en de Amerikaanse cineast Stephen Dwoskin waarin de beelden geïmproviseerd worden naargelang de andere filmt. Het is een poging tot toenadering tussen twee mannen wiens taal en obsessies helemaal niet op elkaar lijken. En toch. Boris tracht Stephen te imiteren, en omgekeerd, wat aanleiding geeft tot enkele grappige scenes. Er ontstaat een band en een dialoog ondanks de botsing van twee verschillende werelden. Stephen, die van in zijn kindertijd in een rolstoel zit, blijft onverstoorbaar, terwijl Boris zich ijverig toelegt op het spel. De film, gedraaid in Londen in 2005 en 2006, wordt onderbroken door filmfragmenten die tekenend zijn voor de stijl van beide cineasten. "Before the beginning" kent drie verschillende versies. Wij tonen de laatste versie die helaas onafgewerkt bleef door het overlijden van Stephen Dwoskin in 2012.

25.02 > 19:00
Funérailles (de l’art de mourir)

"Arrivé à un âge où l’on pense à faire ses valises pour l’au-delà, je me prépare à brûler ma vie". Ultime épisode de la saga monumentale auto-ciné-biographique "Babel", et sans doute de toute son œuvre, "Funérailles (de l’art de mourir)" met en scène les derniers jours de Boris Lehman par Boris Lehman. Sérieux, sans l’être, ce film-testament fait suite aux multiples mises à mort du cinéaste par lui-même au gré de ses films : brûlé vif, noyé, empoisonné, criblé de flèches ou écrasé par ses propres boîtes de films. Différents rituels mortuaires puisés dans le réel ou son imaginaire composent son chemin de croix, une affabulation en forme d’exorcisme thérapeutique avec ce brin d’humour distancié propre à Boris, qui lui évite pathos, nostalgie ou narcissisme. On y retrouve des citations de textes essentiels de grands auteurs qui l’ont nourri, ainsi que dans leur propre rôle nombre de ses amis auxquels le film rend hommage une dernière fois.

25.02 > 21:00
Funérailles (de l’art de mourir)

“Op een leeftijd waarop men eraan denkt om zijn koffers te maken voor het hiernamaals, bereid ik me voor om mijn leven te verbranden”. De allerlaatste episode van de monumentale autobiografische filmsaga “Babel” en waarschijnlijk van zijn volledige oeuvre, is "Funérailles (de l’art de mourir)". De film ensceneert de laatste dagen van Boris Lehman door Boris Lehman. Ernstig zonder het te zijn is dit filmtestament het vervolg op de terdoodbrenging van de cineast door hemzelf in heel wat van zijn films : levend verbrand, verdronken, met pijlen doorzeefd, of verpletterd door zijn eigen filmdozen. Zijn kruisweg bestaat uit verschillende doodrituelen uit het echte leven of uit zijn verbeelding, en vormt alzo een verzinsel in de vorm van een therapeutisch exorcisme met die typische humor van Boris die pathos, nostalgie en narcisme omzeilt. De film is doorspekt met literaire fragmenten die Boris inspireren, en er worden heel wat vrienden in opgevoerd aan wie Boris, voor de laatste keer, hulde brengt.

25.02 > 21:00
Une belle croisière

Une promenade en bateau pour fêter un anniversaire entre amis se transforme en fable biblique où l’Arche de Noé brave le déluge et sauve quelques restes d’humanité, avant de s’échouer. "A prendre avec humour et gravité."


Une belle croisière

Een boottocht om een verjaardag onder vrienden te vieren die transformeert in een Bijbelse fabel waarin de Ark van Noah een storm trotseert en enkele overblijfselen van de mensheid redt. “Te nemen met humor en ernst.”


Films à goûter

En guise de hors-d’œuvre cinématographique à un vrai goûter où des gâteaux maison seront dégustés en compagnie de Boris Lehman, voici deux courts-métrages inédits en Belgique d’un cinéaste gourmand...

+ Une belle croisière

Boris Lehman, 2008, BE, 16mm > video, vo fr st ang, 35'

Une promenade en bateau pour fêter un anniversaire entre amis se transforme en fable biblique où l’Arche de Noé brave le déluge et sauve quelques restes d’humanité, avant de s’échouer. "A prendre avec humour et gravité."

+ Red Mudh

Boris Lehman, 2006, BE, 16mm > video, vo fr , 30'

Adaptation d’une pièce de théâtre de Claude Schmitz, dans laquelle Boris Lehman a joué et écrit son propre rôle, et où un père se coince dans une ruche pour satisfaire son fils de miel. Une farce qui se termine mal, et par l’éloge au chocolat.

26.02 > 15:00
Films om te proeven

Als cinematografisch voorproefje op een echt vieruurtje met zelfgemaakte taart in gezelschap van Boris Lehman, twee onuitgegeven kortfilms van een lekkerbek-filmmaker...

+ Une belle croisière

Boris Lehman, 2008, BE, 16mm > video, vo fr st ang, 35'

Een boottocht om een verjaardag onder vrienden te vieren die transformeert in een Bijbelse fabel waarin de Ark van Noah een storm trotseert en enkele overblijfselen van de mensheid redt. “Te nemen met humor en ernst.”

+ Red Mudh

Boris Lehman, 2006, BE, 16mm > video, vo fr , 30'

Gebaseerd op een theaterstuk van Claude Schmitz waarin Boris Lehman zijn eigen rol schreef en vertolkte, en waar zijn vader zich opsluit in een bijenkorf om zijn zoon van honing te voorzien. Een grap die slecht afloopt, en een lofzang op chocolade.

26.02 > 15:00
Red Mudh

Adaptation d’une pièce de théâtre de Claude Schmitz, dans laquelle Boris Lehman a joué et écrit son propre rôle, et où un père se coince dans une ruche pour satisfaire son fils de miel. Une farce qui se termine mal, et par l’éloge au chocolat.


Red Mudh

Gebaseerd op een theaterstuk van Claude Schmitz waarin Boris Lehman zijn eigen rol schreef en vertolkte, en waar zijn vader zich opsluit in een bijenkorf om zijn zoon van honing te voorzien. Een grap die slecht afloopt, en een lofzang op chocolade.


Oublis, regrets et repentirs

Bobine (6 bis) soi-disante oubliée de "Mes sept lieux", - film de 323 minutes où Boris Lehman évoquait son errance bruxelloise de 1999 à 2010, et présenté en avril 2014 au Nova -, "Oublis, regrets et repentirs" n’a rien d’austère malgré son titre, que du contraire ! A partir de rushes écartés pour défaillances techniques, et d’autres found footage de Boris Lehman, Boris Lehman recrée une journée de Boris Lehman. Dès le début, une fantaisie réelle s’empare du film et ne quittera plus l’écran, où les formules ironiques du cinéaste facétieux font mouche, jusqu’à des passages d’anthologie que même ses détracteurs apprécieront ! On y croise à nouveau nombre de ses connaissances et lieux cinéphiles bruxellois, qu’il n’aurait peut-être jamais mont(r)és si sa caméra n’avait été volée, ou s’il n’avait décidé d’arrêter définitivement de tourner. Une séance de pure plaisir. Merci Boris !

26.02 > 18:00
Oublis, regrets et repentirs

Bobijn 6 bis, de zogezegd vergeten bobijn van "Mes sept lieux", een film van 323 minuten waarin Boris Lehman zijn Brusselse omzwervingen van 1999 tot 2010 oproept en in april 2014 vertoond in Nova. "Oublis, regrets et repentirs" – allesbehalve zwaar op de hand liggend- is gemaakt op basis van rushes die niet geselecteerd werden omwille van technische gebreken en andere found footage van Boris Lehman. En alzo schiep Boris Lehman een dag Boris Lehman. Van in het begin maakt een reële fantasie zich meester van de film om het scherm niet meer te verlaten. Wederom komt men er vele cinefiele vrienden en Brusselse plaatsen in tegen die hij misschien nooit getoond had mocht zijn camera niet gestolen zijn geweest of als hij niet beslist had om definitief te stoppen met filmen. Een film puur voor het plezier. Merci Boris !

26.02 > 18:00
L’art de s’égarer, ou l’image du bonheur

Faute de caméra 16mm volée la veille du tournage, "L’Art de s’égarer" est le premier film de Boris Lehman tourné en numérique, et devait au départ évoquer le dernier jour de la vie de Walter Benjamin. Boris y emprunte les sentiers entre Cerbère et Port-Bou que prit le philosophe juif Allemand avant de se suicider, tout en rapprochant le destin tragique de l’écrivain qui s’est perdu après avoir tracé maintes routes difficiles, et celui d’un cinéaste désespéré d’avoir perdu sa caméra qui donnait sens à sa vie. Le film se construit telle une balade initiatique, avec au passage de magnifiques paysages, dont un hôtel délabré en forme de proue, un cinéma en son sein, lieu magique ayant inspiré le film. Co-réalisé par David Legrand, avec la participation de Bruno Tackels, éminent connaisseur de Walter Benjamin, "L’art de s’égarer" fini par tourner en dérision les lamentations de Boris Lehman, pour mieux les sublimer et finir en beauté.

26.02 > 17:00
L’art de s’égarer, ou l’image du bonheur

Omdat zijn trouwe 16mm camera net voor de draaidagen werd gestolen, draaide Boris Lehman met "L’art de s’égarer" zijn eerste digitale film. Vertrekpunt was de laatste levensdag van Walter Benjamin. Boris neemt het pad tussen Cerbère en Port-Bou dat de Joods-Duitse filosoof ook nam net voor hij zich van het leven beroofde. Hierbij trekt hij parallellen tussen het tragische lot van de schrijver op de dool en dat van een wanhopige cineast die zijn geliefde camera die zin aan zijn leven gaf verloren heeft. De film is opgebouwd als een initiatiewandeling, met op de achtergrond prachtige landschappen onder een stralende zon en een bouwvallig hotel dat de film heeft geïnspireerd. In co-regie met David Legrand, en deelname van Bruno Tackels, eminent kenner van het werk van Walter Benjamin, eindigt "L’art de s’égarer" in zelfspot van Boris Lehman om zo zijn verdriet te sublimeren en in schoonheid te eindigen.

26.02 > 17:00
http://www.nova-cinema.org/spip.php?page=print&id_rubrique=2210