> Les murmures du vent

Les murmures du vent Sirta la gal ba / Whisper with the Wind

Mam Baldar est un vieil homme qui parcourt les montagnes et les vallées du Haut-Kurdistan irakien pour délivrer des messages enregistrés sur son magnétophone à cassettes. Connu dans la région, il sillonne les routes avec sa petite voiture et transmet des missives venant de femmes qui recherchent leur fils ou leur mari disparus, d’un garçon qui déclare son amour à sa fiancée, d’une jeune équipe de foot qui lance un défi à une autre, ou encore de la résistance kurde.
Quand la fréquence rebelle Peshmarga est censurée et les transistors confisqués, quand un mariage est dispersé par la force, un cimetière pillé, des villages décimés… C’est l’Anfal que le réalisateur Shahram Alidi raconte : le génocide perpétré en 1988 par le régime irakien, qui vit plus de 180 000 civils kurdes tués.
L’Anfal, vu ici à travers l’histoire de Mam Baldar, l’Oncle Volant, qui devient le messager d’un peuple en fuite permanente, décimé par la dictature irakienne.
Sans jamais montrer de massacre ou de combat, les magnifiques images du film semblent porter avec le vent les histoires passées, les douleurs, et aussi les joies et les gaîtés du peuple kurde.

02.12 > 22:00 + 03.12 > 20:00 + 03.12 > 22:00 + 04.12 > 22:00 + 09.12 > 22:00 + 10.12 > 20:00 + 11.12 > 22:00 + 16.12 > 22:00 + 17.12 > 20:00 + 17.12 > 22:00 + 18.12 > 22:00
Commentaires de Shahram Alidi

"Au cours de voyages, en passant la frontière Irano-Irakienne j’ai visité de nombreux villages. J’ai vécu avec les habitants, parlé aux survivants d’Anfal et filmé les ruines des maisons. Je voulais vraiment montrer l’atmosphère surréaliste de tous ces lieux. J’ai écrit 40 versions différentes au cours de ces quatre années. Le film a finalement été tourné dans deux villages très près de la frontière Irano-Irakienne qui s’appellent Soran et Rwandez. La courte durée de la vie des être humains est un sujet qui me préoccupe depuis toujours. J’aimerais trouver un moyen d’embellir la vie. On ne peut pas prolonger la vie des gens, mais les artistes peuvent rendre immortel l’art créé par l’homme. Me souvenir de tous les massacres, ceux des Juifs, des Arméniens et des Kurdes. Me souvenir de leurs rêves ensevelis...Tout cela me donne envie de graver une belle branche et de me battre contre la mortalité.

Le tournage a eu lieu en automne et il a fallu beaucoup de patience pour travailler avec le soleil, les ombres et les nuages. Au Kurdistan, il n’y a pas de courant électrique et les gens utilisent des générateurs. À cause des problèmes d’éclairage, nous n’avons pas pu filmer de scènes d’intérieur. Ce qui a demandé le plus d’énergie, c’était le défi d’utiliser des acteurs non professionnels. L’un d’entre eux, par exemple, a disparu après 15 longues prises sans rien dire à personne. Il s’est enfui. L’aspect financier a représenté une véritable lutte. Récolter l’argent et obtenir l’autorisation de tourner au Kurdistan ont été une véritable souffrance. Il y a de nombreux labyrinthes bureaucratiques à franchir pour la moindre procédure, parce qu’il n’y a pas de système à proprement parler. C’est un individu qui décide, pas un système.
(…)

Mon équipe et moi pensions qu’une force extraordinaire guidait notre projet. Il y a un mélange de fiction et de réalité. La carrière du messager est imaginaire, je l’ai entièrement inventé. L’interprète de ce dernier et celle de sa femme sont les seuls acteurs professionnels. M. Omar Chawshin a 40 ans d’expérience en tant qu’acteur professionnel au théâtre de Bagdad. Mme Maryam Boubani est aussi une actrice professionnelle du cinéma Iranien. Elle a pris de gros risques en acceptant ma proposition de jouer sans foulard. Je l’en remercie. Les autres acteurs et actrices sont réellement les habitants des villages."

— Shahram Alidi


Shahram Alidi over zijn film

"In mijn rondreizen aan de Iraans-Iraakse grens bezocht ik vele dorpen. Ik verbleef bij de mensen, sprak met overlevenden van de Anfal en filmde de ruïnes van huizen. Ik wilde de surreële sfeer van al die plaatsen tonen. Ik schreef 40 verschillende versies gedurende deze vier jaren. De film werd uiteindelijk opgenomen in twee dorpen zeer dicht bij de Iraans-Iraakse grens, Soran en Rwandez.
De korte levensduur van de mens is een onderwerp dat mij altijd al zorgen baarde. Ik zou graag een manier vinden om het leven mooier te maken. We kunnen het leven van mensen niet verlengen, maar kunstenaars kunnen kunst door de mens gecreëerd onsterfelijk maken. De massamoorden gedenken, de Joden, Armeniërs en Koerden... Hun begraven dromen onthouden... Dit alles geeft me zin om te kerven in mooie bomen en om te vechten tegen sterfelijkheid.

De opnames van de film vonden plaats in de herfst en het vroeg veel geduld om te werken met de zon, schaduw en wolken. In Koerdistan is er geen elektriciteit en mensen gebruiken generatoren. Door de problemen met de verlichting, konden we niet binnenshuis filmen. Wat de meeste energie vereiste, was de uitdaging om met niet-professionele acteurs te werken. Een van hen, bijvoorbeeld, verdween na 15 lange takes zonder iets aan iemand te zeggen. Hij is gevlucht. Het financiële aspect was een echte strijd. Geld inzamelen en toestemmingen verkrijgen om in Koerdistan te filmen was een echte lijdensweg. Voor de minste procedure zijn er zijn vele bureaucratische doolhoven, want er is geen systeem als zodanig. Het is een persoon die beslist, niet een systeem. (…)

Mijn ploeg en ik dachten dat een buitengewone kracht ons project leidde. Er is een mengeling van fictie en realiteit. De levensloop van de boodschapper is denkbeeldig, ik heb hem helemaal bedacht. De tolk en de echtgenote zijn de enige professionele acteurs. Omar Chawshin heeft 40 jaar ervaring als beroepsacteur in het theater van Bagdad. Maryam Boubani is een Iraanse filmactrice. Ze nam een groot risico door in te gaan op mijn vraag om zonder een hoofddoek te spelen, waarvoor ik haar dankbaar ben. De andere acteurs en actrices zijn de echte inwoners van het dorp."

— Shahram Alidi


"Poème surréaliste, conte effroyable, voyage funeste, "Les Murmures du vent" est la singulière découverte de la Semaine de la critique du Festival de Cannes 2009. Un premier long métrage audacieux et inclassable pour lequel Shahram Alidi déterre les fantômes du peuple kurde et revient sur son génocide avec un regard artistique. Cadrages renversés, narration éclatée, jeux d’ombre et de lumière, plus qu’une simple expérimentation formelle, le jeune cinéaste convoque une sensibilité esthétique, une virtuosité visuelle pour composer ce bouleversant requiem.
Plus qu’un simple écrin esthétique, "Les Murmures du vent" relate une histoire entre mythe et témoignage, lyrisme et réalisme. (…) Shahram Alidi entonne un hymne à la (sur)vie, poignant et intense."

— Laurence Gramard (www.evene.fr)


Surrealistisch gedicht, verschrikkelijk verhaal, fatale reis. "Sirta la gal ba" is de buitengewone ontdekking van het festival van Cannes 2009 in de reeks “Semaine de la critique”. Een eerste gedurfde en onklasseerbare langspeelfilm waarin Shahram Alidi de geest van het Koerdische volk onthult en de genocide kunstzinnig verhaalt. Maar ondanks de dynamische camera, de niet-lineaire vertelling, en het spel met licht en schaduwen, biedt de film veel meer dan een louter formeel experiment. De jonge filmmaker getuigt van een esthetische gevoeligheid, een visuele virtuositeit om dit overweldigend requiem te componeren. Meer dan enkel een esthetische doos, vertelt “Sirta la gal ba" een verhaal tussen mythe en getuigenis, lyriek en realisme. (...) Shahram Alidi brengt een pakkende en intense ode aan het (over)leven.

Laurence Gramard
www.evene.fr


Whisper with the Wind Sirta la gal ba / Les murmures du vent

Mam Baldar is een oudere man die rondtrekt in de bergen en valleien van Iraaks Koerdistan. Hij levert berichten af die hij opnam op zijn cassetterecorder. Iedereen in de streek kent hem. Met zijn kleine auto doorkruist hij adembenemende landschappen en bezorgt hij brieven van vrouwen die hun verdwenen zoon of echtgenoot zoeken, van een jongeman die zijn liefde verklaart aan zijn vriendinnetje, van een voetbalploeg die een andere uitdaagt, of nog, van het Koerdische verzet. Wanneer de radiogolven van rebellenzender Peshmarga gecensureerd worden en de transistors in beslag genomen, wanneer er gewelddadig een einde wordt gemaakt aan een huwelijksfeest, een begraafplaats geplunderd, dorpen uitgemoord... Regisseur Shahram Alidi heeft het over de Anfal : de massamoord die het Iraakse regime in 1988 pleegde, en die meer dan 180.000 Koerdische burgers doodde. De Anfal, hier gezien door het verhaal van Mam Baldar, Oompje Stuurwiel, die de boodschapper wordt van een volk dat permanent op de vlucht is, achtervolgd door de Iraakse dictatuur. Zonder een bloedbad of een gevecht te tonen, vertolken de krachtige beelden van de film verhalen uit het verleden, pijn maar ook vreugde en humor van het Koerdische volk.

02.12 > 22:00 + 03.12 > 20:00 + 03.12 > 22:00 + 04.12 > 22:00 + 09.12 > 22:00 + 10.12 > 20:00 + 11.12 > 22:00 + 16.12 > 22:00 + 17.12 > 20:00 + 17.12 > 22:00 + 18.12 > 22:00
http://www.nova-cinema.org/spip.php?page=print&id_rubrique=1569