prog: 2214
squelettes/rubrique-3.html

Once Upon a Time in Czechoslovakia

Er was eens... een land dat ophield te bestaan na een Fluwelen Revolutie, een klein land van twee volkeren samengebracht in een Socialistische Heilstaat, een land met een traditie in het filmen van volksverhalen, legenden en sprookjes. Eerst via animatiegrootmeesters als Jirí Trnka en Karl Zeman, daarna ook in live-action verfilmingen, bevolkten prinsessen en fantasiefiguren het grote scherm. Het Offscreen Film Festival presenteert voor haar tiende editie een uitgebreid retrospectief rond de Tsjechoslowaakse verhaaltraditie: gaande van sprookjesfilms, over surreële allegorieën, tot historische drama’s. In het kader van deze thematiek heeft het festival twee filmmakers uitgenodigd die hun films persoonlijk komen voorstellen: Juraj Herz en Jiří Barta.

Door de levendige verhaaltraditie van voormalig Tsjechoslowakije waren weinig filmgenres er zo populair als dat van de sprookjesfilm. Ondanks een vaak intrigerende dubbelzinnigheid waren ze niet zonder propagandistische subtekst. In de populairste sprookjesfilm van allemaal (“Three Nuts for Cinderella”) verkleedt Assepoester zich weleens als jongen. Ook boogschieten en paardrijden kan ze als de beste: helemaal volgens de communistische ideologie wordt ze gelijkgesteld aan haar mannelijke tegenpool. Ver van de vereenvoudigde sprookjesmoraliteit presenteert het festival ook doorwrochte, historische verhalen, met voorop het meesterwerk “Marketa Lazarova”, vaak uitgeroepen tot ’beste Tsjechoslowaakse film ooit’.

Festivalgast is de Slovaakse Juraj Herz (°1934), een tijdgenoot van Jan Švankmajer, Věra Chytilová en Miloš Forman, wiens fantasierijke filmparels aan dringende herwaardering toe zijn. Het werk waarmee hij in 1969 de geschiedenis inging, “The Cremator”, is een absoluut hoogtepunt in het canon van de Tsjechoslowaakse New Wave: een huiveringwekkende onheilsboodschap die het communistische bewind in zijn hemd zette en derhalve verdween – samen met de creatieve vrijheden die artiesten tijdens de korte Praagse Lente genoten. Om verdere censuur te omzeilen beraamde Herz een ’vlucht uit de realiteit’ met singuliere verfilmingen vol duistere sprookjesromantiek (“Beauty and the Beast”) of barok gothic melodrama (“Morgiana”) waarin hij zijn voorliefde voor het groteske de vrije loop liet en de stijlstrategieën van de avant-garde wist binnen te loodsen.

Ook te gast is Tsjechische stop-motion filmmaker Jiří Barta (°1948). Barta is werkzaam vanaf 1978 en wordt gezien als een van de belangrijkste figuren in de animatiewereld. Geïnspireerd door de esthetische traditie van uiteenlopende artiesten als Gaudí, Kafka, Poe, Fritz Lang, de Quay Brothers en Jan Švankmajer spreken zijn vroege creaties van een fantastisch gothic horror-universum, evenwel niet gespeend van een donker gevoel voor humor.



Beaty and the Beast

Panna a netvor

Juraj Herz, 1978, CZ, 35mm, ov fr & eng ond,, 84'

Een koopman op het randje van een faillissement verliest zijn waren en kostbare juwelen. Hij vindt ze terug op het domein van ’Netvor’, een vreemdsoortig wezen tussen mens en vogel. De handelaar krijgt er een gastvrije ontvangst maar wanneer hij onnadenkend een roos uit de tuin plukt, wordt hij plots bedreigd. Om de schuld van haar vader in te lossen, offert de mooie Julie, zijn lievelingsdochter, zich op om de bijzit van het monster te worden. Herz’s interpretatie van het bekende sprookje van "La belle et la bête" is even dromerig en schilderachtig als de versie van de Franse filmregisseur Jean Cocteau maar een stuk huiveringwekkender. Naar eigen zeggen aanvaardde hij deze opdrachtfilm omdat hij hierin wel ’een horrorscène of twee’ in kwijt zou kunnen. Speciale aandacht gaat uit naar de innerlijke strijd van het monster, die Herz in beeld brengt met een camera die hem op de hielen zit en volgt tot in de kleinste hoekjes van het kasteel.

+ The Junk Shop [Sberné surovosti]

Juraj Herz, 1965, CZ, 35mm, cs ov fr ond,, 31'

09.03 > 19:00  
6€ / 4€


Juraj Herz, 1971, CZ, 35mm, cs ov fr & eng ond,, 106'

Opulent, overweldigend en barok. Met de ban op "The Cremator" nog vers in het geheugen en beducht voor verdere censuuringrepen, koos Herz anno 1972 voor werk dat zich afspeelde in een ver verleden dat vooral minder politiek gekleurd was. Eén van die projecten, het bombastische "Morgiana", was gebaseerd op de roman "Jessie a Morgiana" van de Russische sprookjesnovelist Alexander Grin. Oorspronkelijk bedoeld als een tweeluik dat tweemaal zo lang zou zijn en de zusjes in het verhaal zou onthullen als twee zijden van dezelfde zieke persoonlijkheid, zag Herz zich ondanks zijn keuze voor het ‘veilige’ genre van het melodrama toch genoodzaakt het verhaal in te korten. Wat overblijft is daarom niet minder indrukwekkend. Een verrukkelijk schizofrene vertelling die bol staat van decadente symboliek en elke Gothic-fanaat zal weten te bekoren. Voor de hoofdactrice werd een uitdagende dubbelrol weggelegd als fragiele Victoriaanse schone én genadeloze femme fatale.

12.03 > 19:00  
6€ / 4€


Passage

Pasáž

Juraj Herz, 1997, CZ, 35mm, ov eng ond,, 102'

Het is een regenachtige dag waarop zakenman Michail Forman het bijzonder zwaar te verduren krijgt. Eerst is hij getuige van een auto-ongeluk, en daarna verliest hij alle besef van tijd en werkelijkheid in een winkelcentrum waar hij gewoon op zoek ging naar een cadeautje ter ere van zijn tiende huwelijksverjaardag. Hij ontmoet er een reeks bizarre personages: een wulpse bloemenverkoopster die de liefde met haar klanten bedrijft tot ze erbij neervallen, een conciërge die hem zijn documenten ontvreemdt, een tv-crew, en ja, zelfs een oude rivaal die ooit zijn vrouw achternazat en hij dood waande. Zijn het hersenspinsels die hij hier tegen het lijf loopt, of is er meer aan de hand? En hoe zal Michail zich in godsnaam onttrekken uit deze absurde huis clos waar elke poging tot ontsnappen bij voorbaat gedoemd lijkt? Deze Kafkaiaanse mallemolen vormt gegarandeerd een verwarrende maar intrigerende kijkervaring en wordt door Herz zijn op-één-na favoriete film uit zijn eigen repertoire genoemd.

12.03 > 21:30  
6€ / 4€


Three Nuts for Cinderella

Tři oříšky pro Popelku

Václav Vorlíček, 1973, CZ, DCP, cs ov fr & eng ond,, 83'

Op een plaats hier ver vandaan veegt een jonge vrouw het stof op de zolder van een landhuis. Nu haar vader is overleden wordt ze mishandeld en bespot door haar stiefzussen en een vreselijke stiefmoeder. Ondertussen plannen de koning en koningin een bal om een partner te vinden voor hun pretentieuze prins. Kortom: het gaat hier om Assepoester. Alleen zijn in deze zeer populaire Tsjechische versie lieflijkheid en charme niet haar enige troeven!
Ze is levendig, vertoeft graag in de bossen en interesseert zich niet in het huishouden. Soms kan ze thuis ontsnappen om te paard, in de bomen of gewapend met een kruisboog de prins-adolescent en zijn gevolg te pesten. Tot op het einde van de film is het zij en zij alleen – alhoewel, goed geholpen door drie magische hazelnoten - die het roer in handen heeft. Deze opvallend frisse, feministische versie van Assepoester met de allure van "Peau d’âne" is een absolute klassieker van de populaire cinema van Oost-Europa.

12.03 > 15:30
6€ / 4€


František Vláčil, 1967, DE-CZ, DCP, cs ov fr & nl ond,, 162'

Tijdens een harde middeleeuwse winter trekt een karavaan Saksen door de uitgestrekte besneeuwde Tsjechische vlaktes. Onderweg ontmoeten ze een duidelijk verwarde eenarmige man. Deze man is de zoon van de lokale landheer en leidt de fatale hinderlaag waarin deze cavaliers als vliegen zullen vallen. Het is de aanzet tot een gevecht tussen clans, een voorwendsel om op epische wijze de fundamentele clash op te roepen tussen heidendom en christendom, dierenrijk en mensdom, affiniteit en brutaliteit. In dit meesterwerk van de Tsjechische cinema streeft František Vláčil ernaar om de sfeer en filosofie van de middeleeuwen in beeld te brengen, van de kleinste alledaagse gestes tot de evocatie van een vurig heidendom, brutaal en wild sensueel. Een duidelijke voorloper van "Hard To Be a God" en een van de grootste Tsjechische klassiekers: het zou uitermate zonde zijn om deze te missen op het grote scherm.

19.03 > 20:00
6€ / 4€


De stadsbewoners van Hamelen zijn geobsedeerd door geld en bezit. Ze bekvechten om de prijzen op de markt, terwijl ze thuis hun geld angstvallig verborgen houden onder de matras. Wanneer de stad af te rekenen krijgt met een rattenplaag, hebben de dikke knaagdieren het niet enkel op voedsel gemunt, maar gaan ook met sieraden en muntstukken aan de haal. De wanhopige bewoners roepen de hulp in van een mysterieuze rattenvanger. Met de muziek van zijn fluit lokt hij de ratten weg van de stad. Maar dan weigert men de fluitspeler te betalen voor zijn werk... Barta voorziet het oude volksverhaal niet enkel van een sterk anti-materialistische kritiek, de film is ook uniek gestileerd. Als een interpretatie van het Duitse expressionisme verwringt hij de stad met dynamisch gekantelde perspectieven tot een expressionistisch tableau, de bewoners tot kubistische, onmenselijke creaturen die er een scherp brabbeltaaltje uitslaan. Een duister meesterwerk van poppenanimatie.

+ The Club of the Laid Off [Klub odlozenych]

Jiří Barta, 1989, CZ, 35mm, zonder dial, , 25'

+ The Last Theft [Poslední lup]

Jiří Barta, 1987, CZ, HD, zonder dial, , 21'

+ Yuki Onna [Sněžná žena – 雪女]

Jiří Barta, 2013, CZ, HD, zonder dial, , 14'

Persoonlijk voorgesteld door regisseur Jirí Barta



squelettes/rubrique-3.html
lang: nl
id_rubrique: 2216
prog: 2214
pos: aval